FEIJENOORDSE MEESTERS

Anekdotes en belevenissen

Deze wolk van een foto zou voor wat betreft de locatie een goede raadplaat kunnen zijn. Maar ja, zoveel 'Feijenoordse-meesters-pennen' hebben we niet. We vertellen dus maar gewoon dat het 'Barendrecht aansluiting' is. De trein nadert hier over het derde spoor vanuit de richting IJsselmonde. Om precies te zijn op 7 mei 1989.

Zet een paar 'oudgedienden' bij elkaar en het onvermijdelijke gebeurt. De verhalen van vroeger komen... 'Jongere vakbroeders' spitsen in dergelijke gevallen hun oren. Ze glimlachen wat, want niet altijd geloven ze wat er gezegd wordt. 'Ja, je wordt oud', spotten ze dan. Dáár hebben ze best gelijk in en als je zoiets zegt moet je altijd maar hopen dat je net zo oud mag worden. Maar wàt als het nu eens allemaal wèl waar was... Vergeet niet dat er nergens vroeger zulke markante figuren rondliepen als bij het Spoor! De 'tijden' waren natuurlijk ook ànders. Bij de slager werd je nu eenmaal beter geholpen wanneer je liet zien dat bij het Spoor werkte. Met hetzelfde doel voor ogen kon een rangeerder besluiten om in blauwe kiel, en met een gele helm op achter een boodschappenwagentje in de supermarkt te gaan lopen. Iedere werkplek kende ook zijn specifieke 'typetjes'. In Rotterdam liep bijvoorbeeld jarenlang een Stationsassistent rond, die door het rijdend personeel 'de VAM-machinist' genoemd werd. Je kon hem uittekenen een oud, smerig machinistenjasje, waarmee hij altijd achter een vuilophaalkarretje over het perron liep. Slechts het gouden NS-embleem verraadde de afkomst van wat hij droeg. En wie kent nog die machinist die in zijn vrije tijd fietsenmaker was. Op weg met de Intercity naar Venlo zou hij eens een oude fiets langs het spoor gezien hebben. Daar had hij wel belangstelling voor. Hij reed echter veel te hard om te kunnen stoppen, zodat hij dat op de terugweg deed en de hoofdconducteur de opdracht gaf de fiets in de pakwagen te laden... Het oponthoud werd zelfs nog gemeld aan de treindienstleider, die de machinist uitvoerig bedankte. Je weet het immers maar nooit met die opgeschoten jeugd! Er kon veel zolang je er maar voor zorgde dat het niet te dol werd. Eigenlijk waren er maar een paar zaken waar je van af moest blijven, dat waren geld en vrouwen! Een aantal van die smeuïge Spoorwegverhalen staan al verspreid over deze website. Omdat niet ieder 'verhaal' zomaar is in te passen, vormt deze pagina daar een aanvulling op.
 

******

LRT op 16 april 2016 in 'Tune-in to the 80's' bij Radio beverwijk!

Op 16 april 2016 maakten Richard Koning, Jacko Zwart maakte René Thepass voor 'Radio Beverwijk' live het radioprogramma 'Tune-in to the 80's'. Interessante- of belangrijke momenten uit de jaren '80 passeerden de revue en eenmaal aangekomen bij het jaar 1989, werd stilgestaan bij de viering van '150 jaar Spoorwegen' en ons record met 'LRT'. Terugblikken deden de programmamakers samen de webmaster van 'Feijenoordsemeesters'.

Klik hier voor het beluisteren van dit interview...

******

Rayonexcursie 1971

Foto (Hans Scherpenhuizen): Op zaterdag 25 september 1971 werd door het Rayon Rotterdam Zuid Goederen een personeelsuitje georganiseerd. Met twee, nog van schuifdeuren voorziene, dieseldrieën van Rotterdam Stadion naar de Europoort. Bestemming aldaar was het terrein van de 'Combinatie Havenmond Hoek van Holland' (afgekort CH3, omdat er drie aannemers bij betrokken waren), oostelijk van de Dintelhaven, waar in die tijd de treinen met breuksteen gelost werden. Zoals bekend vond dit vervoer vanuit Belgische steengroeven plaats tussen 1969 en 1973.
Na het instappen van het gezelschap op Rotterdam Stadion moest eerst via het inrijsein van IJsselmonde 'gezaagd' worden alvorens vertrek via emplacement IJsselmonde mogelijk te maken. Voor het, vanuit 'Post V' en 'Post T1', locaal bedienen van de klassieke beveiliging werd voor deze gelegenheid zelfs extra personeel gesteld. Vooraf schouwen van het gehele baanvak was eveneens noodzakelijk geweest. Op de afgebeelde opname is de excursietrein na de terugkeer op Rotterdam Stadion te zien.
Reacties van oud-collegae die eveneens aan deze dag deelgenomen hebben zijn van harte welkom!

******

Herinneringen aan Lage Zwaluwe

Foto (Rob Schippers): Dit mooie plaatje werd op 11 mei 1977 geschoten. In beeld zijn de treinstellen 916 en 525, die na een korte stop op Lage Zwaluwe (spoor 1) als trein 5257 opnieuw aanzetten in de richting van het Brabantse. De omgeving is hier door de jaren heen in grondig veranderd, maar het plaatsen van een foto uit de tijd dat een 'stoptrein' nog een 'stoptrein' heette, bezorgde een aantal oud-machinisten toch wel het nodige aan herinneringen...

Station Lage Zwaluwe mag tegenwoordig dan een verlaten indruk geven, over het verleden valt wel degelijk iets te vertellen. Door de tijd heen kende het station een tweetal stationsgebouwen, waarvan het laatste (1950) door S. van Ravesteyn in de stijl van de Delftse school werd ontworpen. Het zou blijven staan totdat het in december 2001 plaats moest maken voor de aanleg van de HSL. Oud-machinist Gerard ten Napel nam ons in zijn mail mee terug naar 1975. In die tijd kende Lage Zwaluwe nog een loketdienst, terwijl er ten behoeve van het goederenbedrijf ook vroege- en late diensten werden gesteld. De opslag van gastanks voor de wisselverwarming, waarvan er duizenden onder afdakjes lagen te wachten op hun plaatsing bij de toen nog locaal verwarmde wissels, waren kenmerkend voor het emplacement. Ook activiteiten in het kader van de bediening op de raccordementen Moerdijk en Oosterhout vormden een frequent ritueel. En als we dan toch bezig zijn met het ophalen van de nodige herinneringen..., voor hoog opgestapelde spoorstaafsecties met bijbehorende werktreinen kon je later eveneens in Lage Zwaluwe terecht.
Wat veel oudere machinisten nog bijstaat zijn de oude overloopwissels die 'kromliggend' met 80 km/h bereden mochten worden. Op een loc 1000 is daar menig machinist naast zijn stoel terecht gekomen. Bij een e-loc 1200 kreeg je door de hoge neus eerst het idee rechtdoor te gaan, om vervolgens met een enorme klap opzij geslingerd te worden. De 1100 was goed voor weer een andere sensatie, want na het passeren van de wisselstraat leken je nieren onderling van plaats verwisseld! De echte meester bracht daarom zijn snelheid graag terug naar 65 km/h. Comfortabeler voor de reiziger en vooral voor hemzelf. Vertraging en tijdrijden vormde vanzelfsprekend een uitzondering op de regel.

Maar zoals dat destijds op veel plaatsen aan de orde was, werd ook Lage Zwaluwe stukje bij beetje uitgekleed. In dagdelen sloot geleidelijk aan het loket, om uiteindelijk nog een enkele uurtje per dag open te blijven voor de sporadische reiziger die zich om een kaartje meldde. De in het oude stationsgebouw aanwezige wachtkamer werd op het laatst afgesloten door de conducteur van de laatste trein. Het dienstkaartje gaf daartoe de opdracht. Een rangeerder uit Dordrecht, die de oude dienstwoning naast het stationsgebouw bewoonde, hield daarna figuurlijk de wacht over het station.
Nadat ook dit hoofdstuk was afgesloten bleef een door twee broers gerunde horecagelegenheid op 50 meter afstand de enige overgebleven bewoning. Ook een hotel en een taxibedrijfje maakten onder de naam Victor Buys deel uit van deze bedrijfsvoering. Het kan bijna niet anders of er moet over en weer verdiend zijn aan elkaars klandizie. Gerard ten Napel verklapt dat hij als machinist ooit eens bij de broers aanklopte voor rookwaar. Maar helaas... hij was geen klant, dus kreeg ook geen shag...
Heel veel later, tegen de sloop, beproefde hij nogmaals zijn geluk. Eenmaal bij de broers binnen leek het alsof de tijd had stilgestaan. Alles uit het voormalig café stond er nog: toog, biljart en flessen drank. Deze keer was er een hartelijk onthaal. Gerard kreeg koffie met daarbij een suikerzakje (uit 1960!) vanuit het vroegere café.

Het suikerzakje zoals Gerard ten Napel dat bij de koffie kreeg...

Tenslotte zou het lot zegevieren en ging dit strategische spoorwegknooppunt geheel op de schop. Eerder gebeurde dit gedeeltelijk voor de aanleg van de fly-over met hoge-snelheidswissels. Later zou wat over was moeten verdwijnen voor de aanleg van de HSL.

Foto (Bertus Kers): ATB- meetrijtuig 'Jules'; hier op het terrein van de Hoofdwerkplaats Tilburg.

Een mooie anekdote mag hier overigens niet ontbreken. Tijdens ATB-metingen met de Jules (destijds nog de motorwagen Mat '24) zou Gerard de machinist moeten aflossen. Op zich prima, ook al kende hij als Feijenoordse meesters het hele spul niet. Maar het zou er niet toe doen. Het verhaal wilde namelijk dat een losgebroken stier op de hoofdbaan beland zou zijn. Die kans bestond tenminste, want links en rechts kwamen de treinen nog wel gewoon voorbij. Na wat heen en weer praten met de treindienstleider was het Gerard gegund de stier even te verjagen naar zijn wei. Gewapend met rode vlag (hij moest immers een trein kunnen afzwaaien indien de stier onwillig bleek) ging meester Ten Napel aldus op pad. Inderdaad trof hij de stier een stuk buiten het station aan en om een lang verhaal kort te maken...   Het klopt!  Stieren zijn 'allergisch' voor rood! Bijgevolg lijkt het daarom onnodig om te vertellen dat elke aansporing slechts resulteerde in steeds woestere blikken en het, al blazend, over de grond schrapen met een dikke stierenpoot. Woowhhh.... Alleen de gedachte is al genoeg om het benauwd te krijgen! Gelukkig vluchtte het beest voor de gegooide stenen...

*****

Max Pannenbier?

Wie als 50-plusser in Rotterdam geboren en getogen is, behoort bijna als vanzelfsprekend tot de lezersschare van 'De Oud Rotterdammer'. Ook jullie op Kralingen ter Wereld gekomen webmaster van behoort tot die groep; en niet zelden tot groot vermaak! Zo stuitte ik bijvoorbeeld in 'De Oud Rotterdammer' van dinsdag 9 december 2014 op het onderstaande Spoorse fotootje. Veel tijd om de hierop afgebeelde machinist met absolute zekerheid te herkennen had ik niet nodig, ook al leek de in de rubriek 'Rotterdam gefotografeerd 1980-1990' opgenomen tekst mij mijn ongelijk af te dwingen...

Foto links (Collectie Uitgeverij Voet, Henk Hartog): 'NS-treinmachinist 'Max Pannenbier' ontving op 25 september 1981 (uit handen van Wim Meyer en Syp Fiets) op het perron van station Blaak het eerste exemplaar van het boekje 'Luchtspoor'.

Foto Rechts (Wim de Witte): Max Pannebakker op 22 september 2014 tijdens de afscheidsreceptie van Frits de Bruin.

Vanaf deze plaats laten we de redactie even weten (ook per mail, waarop overigens niet gereageerd werd) dat wij deze 'Max Pannenbier' beter kennen als Max Pannebakker. Al in 2003 zwaaide Max als actieve spoorman af, maar de wijze waarop hij 40 jaar lang invulling aan het 'meesterschap' wist te geven, maakt dat wij hem niet licht zullen vergeten. Dol als hij was op zijn 'stalen bruiden' maakte hij zelfs notities van elke gedraaide dienst, die hij vervolgens toevertrouwde aan een boekenplankvullend vervolgverhaal. Hoewel onze Max inmiddels wel een dagje ouder is geworden, laat hij het niet na om nog altijd te verschijnen op afscheidsrecepties van bekenden. Onder het genot van een heerlijk glaasje 'Pannenbier (?)' worden dan natuurlijk weer die mooie verhalen van vroeger opgehaald.  Nou Max, Proost! We hopen dat je nog lang langs mag komen.

******

Meester Louis Bosman

Foto (Hielke Lijn (†), collectie Remmo Statius Muller)

Louis Bosman is de naam van deze oudgediende. Louis was destijds één van de 'Feijenoordse meesters' die mij de grondbeginselen van het machinistenvak bijbracht. Aan onze gezamenlijke diensten, en de daaraan onvermijdelijk verbonden avonturen, denk ik nog altijd met veel plezier terug. Zo passagierden we eens samen naar Eindhoven voor het ophalen van een Cockerilltrein. Het carnaval was in volle gang en omdat we na aankomst de nodige tijd overhadden, besloten we maar eens een kijkje in de stad te gaan nemen. Daar bleek echter dat de feestelijkheden zich, vanwege de lage buitentemperatuur, voornamelijk in de kroegen afspeelden. In uniform en in diensttijd besloten we ons daar maar niet te vertonen. Kleumend begaven we ons daarop terug naar het station. Dat bleek inmiddels gesloten en de vraag was hoe we daar weer binnenkwamen. Tikkend op de ruiten en roepend hadden we al tevergeefs de aandacht van een perronopzichter trachten te trekken en ook de veronderstelde sluiproute via de expeditieruimte was hermetisch dicht. Wat overbleef was klimmen over de aan de kant van de Beukenlaan gesitueerde gaashekken met prikkeldraad. Met onze schoenen en uniformbroek (Louis scheurde zijn broek ook nog aan het prikkeldraad) met bagger besmeurd arriveerden we zo uiteindelijk bij onze trein. Die stond er inmiddels al even, want onze initiatieven hadden nogal wat aan tijd gekost! De Verkeersleider miste ons zodoende, met als gevolg dat hij via de stationsomroep aan de lopende band liet weten dat machinist 'dienst Feijenoord 911' met spoed diende te bellen.

De rit naar de Botlek was voor mij al even gedenkwaardig. Het vierspan multiplegeschakelde 2200'n voor de 25 lege wagons voelden aan als een raket en zoals 'oude meesters' dat vroeger plachten te doen, liet ook Louis zijn leerling ogenschijnlijk 'bungelen'. Zonder wegbekendheid mijnerzijds probeerde ik mij verbeten te oriënteren. Het schijnsel van de frontseinen aan het einde van de lange motorhuif was echter telkens te flauw om de kilometer- en de stationsnaamborden te kunnen ontcijferen. Vragen waar we ons bevonden leverde niet meer op dan het antwoord: 'Geen idee'..., gevolgd door de opmerking, en een klik van de schakelaar, of ik met de blauwe zwaailichten aan misschien iets meer zag. Zo doorkruisten we met onze trein de nacht (mocht iemand misschien die acht zwaailichten op de gevoelige plaat gezet hebben..., ik hou mij aanbevolen!). Maar goed, de reis naar de Botlek was zo lang, verbazend, leerzaam en spannend tegelijk. Later werd je natuurlijk wel verteld dat je er stevig tussen was genomen. Er is namelijk geen mentor die niet precies volgt wat de aan hem toevertrouwde pupil uitvoert. Wanneer ik er nu op terugkijk kan ik eigenlijk alleen maar vaststellen dat die harde leerschool van toen mij tot een zeer bewust werkende machinist heeft gemaakt. Toen ik mij later zelf met praktijkopleidingen ging bezighouden, heb ik mij dan ook regelmatig, en met succes, van dezelfde methoden bediend. Dank je wel Louis!

O ja, deze prachtige bovenstaande opname werd gemaakt in juni van het jaar 1957.

******



LRT op 20 februari 2013 in KRO's Theater van het Sentiment!

Foto (Douwe Krijnen): De legendarische loc 1607 op 24 april 1998 tijdens een adempauze op het eveneens legendarische station van Haarlem. Tijdens het maken van de foto arriveert net een trein van de kersverse reizigersvervoerder Lovers Rail. Als tractie fungeert de van NMBS gecharterde 2557. Voor mijzelf constateer ik dat ik op de één of andere manier met alle elementen op de foto iets heb. Vanzelfsprekend het meest met e-loc 1607; getooid met de naam 'Vlissingen'. Op 19 februari 2013 was het 24 jaar geleden dat Arie Wander en ik met deze kar de Langste Reizigerstrein ter Wereld reden. Laat nou diezelfde trein op 20 februari 2013 opnieuw zijn record gebroken hebben! Klik op de onderstaande foto om dit avontuur met ons mee te maken!

******

Reizen over Feijenoordse goederensporen

Naast het vervoer van goederen, bloeide er aan het einde van de jaren zeventig een kortstondig en ongebruikelijk reizigersvervoer op, waarbij 'Feijenoorde meesters' cruisepassagiers uit Duitsland per trein naar de Wilhelminakade brachten. De treinen in kwestie werden elektrisch op IJsselmonde aangebracht, om daar om te spannen op dieseltractie. Met een loc vóór en een loc achter vertrok het geheel vervolgens naar de terminal van Incotrans, alwaar de passagiers uitstapten. Op 19 augustus 1979 reden er zelfs twee van dergelijke treinen. Met de 2412 aan kop en de 2504 achterop (de foto boven) kon het slingerende schouwspel vanaf de voetbrug bij wachtpost K op de plaat worden gezet. De bagage van de reizigers bevond zich overigens in de twee groene 'Dms-rijtuigen' (bagagerijtuigen), die loc 2504 later aan de waterkant naast het schip zou parkeren. De Duitse 'Bm-rijtuigen' werden vervolgens aan de 'landzijde' geplaatst. Voorafgaand aan de aankomst van een reizigerstrein was het overigens voorschrift om de gehele (goederen)route te schouwen. Ook het zo nodig gangbaar maken (reinigen en smeren) van wissels hoorde bij die klus. Op de foto onder zien we loc 2417 met de tweede trein op de eindbestemming arriveren. Nog even teruglopen naar het depot en de dienst zit er voor deze machinist, in dit geval de altijd goedlachse Hans van Keulen, weer op. Over de voor de reizigers neergezette trapjes hoeft hij zich verder niet te bemoeien. Het inschepen is voor de reder...

(Tekst en foto's Hans Scherpenhuizen)

******

Bassie en Adriaan

Was het misschien 1978..., of toch '79? Hoe dan ook diende het Rotterdamse Centraal Station ooit als 'set' ten behoeve van de populaire Tv-jeugdserie 'Bassie en Adriaan'. Voor de laatste aflevering van 'Het Geheim van de Sleutel' gaat het artiestenduo Bas en Aad van Toor op zoek naar een kluisje waarin diamanten zijn verstopt. Het oude spoor 1, en daarnaast ook het oude voorplein, is op de 'stills' hierboven meer dan herkenbaar.
Zelf draaide ik, samen met de latere oprichter van Spoorflex en RRF (Karel Poiesz dus!), ten tijde van deze opnames een rangeerdienst op dit station. Karel zou in de betreffende aflevering van Bassie en Adriaan nog even in beeld zijn. Hij hielp de regisseur door een 'EK-aanhanger', met daarop Bassie, over het perron voort te trekken.

(Met dank aan Francesco Biondina uit Ierland)

******

In het kader van een actie met betrekking tot 'Persoonlijke Veiligheid' konden NS'ers in de zeventiger jaren deze sticker veelvuldig aantreffen op in toiletten en waslokalen geplaatste spiegels. De tekst 'Hier ziet u de persoon die verantwoordelijk is voor uw veiligheid' werd op een zowel geestige als indringende wijze geprojecteerd op elke 'passant'. Hoe simpel en doeltreffend eigenlijk! De actie werd zodoende op voorstel van wagenmeester Cock Floxtra in de tachtiger jaren van de vorige eeuw herhaald. Hij bleek zelfs nog in het bezit van een uit de eerste serie afkomstige sticker, die uiteindelijk, via het archief van de toenmalige VGW-commissie (waar ik zelf ook deel van uitmaakte) in de mappen van 'Feijenoordsemeesters' terecht kwam. Dat onze specifieke Rotterdam Goederen-act indruk maakte blijkt wel uit het feit dat het latere ProRail het idee later opnieuw tot leven wekte. Van de spiegel in kwestie hebben we, dank zij Piet Molendijk, toevallig ook nog een plaatje weten te bemachtigen...

******

'Meester Willem Lagerwij'

Soms komt 'een stukje geluk na een ongeluk' pas veel later uit. Neem nu bijvoorbeeld dit (on)geval waarbij, in de eerste helft van de vijftiger jaren, de onfortuinlijke bestuurder met de initialen 'W.L.', betrokken was. Om dat uit te leggen moeten we misschien even verklappen dat 'W.L.' in het betreffende krantenartikel stond voor 'Willem Lagerwij'; een naam die dan ineens spreekt tot de verbeelding van vele 'oud-Feijenoorders'. Alleen hebben we het dan over de latere zoon van deze pechvogel van destijds. Toeval of verbintenis (?), maar hoe dan ook frappant! Interessant is de foto trouwens eveneens, want pas na de gezamenlijke inspanning van een aantal vaste sitebezoekers lukte het om met zekerheid vast te stellen dat de verkreukelde auto een in Duitsland gemaakte 'Maico Champion 400' is. Van de trekkende kar, die zo te zien op pad was met een sleep goederenwagons, weten we door dit filmpje bijna zeker dat het een stoomloc is.

******

Over copyright en zo...

Op deze website worden foto's en onderwerpen weergegeven die individueel gezien gevoelige snaren kunnen raken. Dit leidt in een aantal gevallen tot het verzoek om bijvoorbeeld een bepaalde foto, met vermelding van de bron natuurlijk, over te nemen voor publicatie of in een groter formaat te leveren. Ondanks het op de site 'Feijenoordsemeesters' vermelde copyright, heb ik er helemaal geen problemen mee om in een aantal gevallen aan dergelijke verzoeken te voldoen. Voorwaarde is uiteraard wel dat de oorspronkelijk auteur van de foto in kwestie akkoord gaat met een dergelijke verstrekking en dat het verhaal-, of de situatie achter het verzoek redelijk is en de indiener ervan betrouwbaar overkomt.

In een verzoek dat éne Jeroen ter H. uit Rijssen op 8 juni 2011 aan mij richtte, ontbraken die aspecten volledig. Net als ieder ander kreeg hij van mij per ommegaande bericht terug, waarop een mailwisseling volgde die verder voor zichzelf spreekt...

-----

Beste, Cor de Rijker


we hebben een vraag aan u. in 1989 is er de documentaire op TV geweest van 'de Langste reizigerstrein ter wereld'. dit hebben we ooit zelf eens opgenomen op VHS cassette of gekocht dat weten we niet meer. nu is onze vraag zouden we hier een DVD van mogen maken en tevens mogen verkopen? wij maken particuliere DVD's (we zijn geen bedrijf maar doen dit als hobby). we verkopen meestal de DVD's weer door via bijvoorbeeld marktplaats of andere tweedehands sites nu hebben we zelf al verschillende dvd's en we zouden deze er ook graag aan toe willen voegen maar niet zonder u toestemming tevragen. ook zit er extra beeldmateriaal op die we hebben kunnen krijgen van iemand die dit ook weer zelf heeft gefilmd in 1989 en het ons heeft gegeven voor een kleine vergoeding. nu wil ik u om toestemming vragen en is de vraag gaat u akkoord? eerder gaan we niet over tot verkoop van de DVD's natuurlijk. in de bijlage een voorproef van de DVD hoes waar foto's van u zijn gebruikt. zodra de dvd's klaar zijn krijgt de copryght er ook één dus in dit geval u. 
ik hoor het graag spoedig van u.
 
vriendelijke groet, J. ter H.

-----

Geachte heer J. ter H.,

Leuk verzonnen, maar.... copyrights van de op de cover gebruikte foto's liggen stuk voor stuk bij mij (zie het copyright op de site www.feijenoordsemeesters.nl!!!). De rechten van de videobeelden zijn bovendien nog altijd in handen van de producer van destijds; televisieproducent Bart Bijsterveld (Bizzy B. Producties B.V.). Normaal gesproken doe ik meestal niet zo moeilijk wanneer anderen (met daarbij een nadrukkelijke bronvermelding) materiaal van mijn site gebruiken. In dit geval meen ik echter een ernstig voorbehoud te moeten maken. De wijze waarop u op voorhand met andermans rechten meent om te kunnen gaan, schiet mij toch wel een beetje in het verkeerde keelgat. Schending van de genoemde rechten zullen derhalve in dit geval beslist tot juridische stappen leiden, temeer omdat ik vind dat de vele uren die ik belangeloos aan mijn site besteed om anderen te plezieren, niet mogen leiden tot het financieel gewin van buitenstaanders!
 
Groeten, Cor de Rijke

-----

Akkoord, dan gaat het gewoon niet door. het was ook maar een voorbeeld. de foto's blijven alleen op mijn pc staan voor eigen gebruik. ik dacht echt dat u de copryght had en als ik het netjes over zal mailen
het echter mij geen problemen zou opleveren.


 vriendelijke groet, J. ter H.

-----

Nog geen dag later komt de heer Ter H. hierop terug...

-----

Cor, ik zou graag toch even je reactie willen na mijn mail van gisteren. zo heb ik het echt niet gewild en wil het dus oplossen. eventueel kan ik u naam vermelden bij de foto's net zoals dit gebeurd bij het extra film materiaal. sorry dat ik u niet eerst heb gemailt voor toestemming maar ik wou eerst een proef cover hebben en die u doormailen. ik ga morgen ook contact opnemen met Bizzy B. Producties B.V.). (Bart Bijsterveld) over het eventueel maken van een DVD over de produktie van toen. 
graag zou ik u reactie willen hebben.

 
vriendelijke groet, J. ter H.

-----

Dag J.,

Helaas heb ik reden om bij mijn ingenomen standpunt te blijven. Natuurlijk kun je contact opnemen met Bart Bijsterveld, maar vergeet niet dat er op beelden ook nog een zogenaamd portretrecht rust. Niet alleen van mij overigens; ook van collega Arie Wander. Voor wat betreft het laatste sta ik niet toe dat foto/videomateriaal van mij en over mij commercieel geëxploiteerd wordt. Ik hoop dat de ernst van dit geheel met deze uitleg tot je doordringt...

Groeten, Cor de Rijke

-----

Cor, ik snap het ook allemaal wel. wel zit ik nu met het volgende probleem. Bart gaat wel akkoord om er een DVD produktie van temaken en hebben zo afgesproken om de kosten per exemplaar te delen. jouw foto's zijn intussen verwijderd van de coder
en ga ik opzoek naar mensen die ze wel willen afstaan. o ja nog even het volgende je zult ook wel nooit iemand in de cabine mee nemen omdat je bang bent dat je dan op de film komt. ik heb altijd veel bewondering voor machinisten en conducteurs maar de twentse machinisten en conducteurs blijven de vriendelijkste. vorige week stond ik te filmen rond Breda voor een mooie film verslag over treinen maar wat heb je daar vervelende conducteurs en machinisten. machinisten doen het rolgordijn naar beneden omdat ze bang zijn gefilmd teworden
en conducteurs zijn niet vriendelijk tegenover klanten altijd zijn ze aan het snouwen als mensen ze bijvoorbeeld bij werkzaamheden de borden niet helemaal snappen terwijl jullie hier speciaal voor worden opgeleid. dit wou ik even kwijt en vindt het erg jammer jullie twee hadden heel erg beroemd zo kunnen worden en zo had dit een eer betoon nog kunnen zijn aan de prachtige 1607 (Vlissingen). ook had ik met jullie ook weer de kosten kunnen delen. ik zal Bart ook even inlichten dan moet je dit met hem maar uitvechten niet met mij graag.
 
Hartelijke groeten,
J. ter H.

-----

Beste J.,

Ik geef je hierbij nogmaals te kennen dat ik geen toestemming verleen om de bedoelde beelden van mij uit te brengen. Meen ik trouwens te ontdekken dat in de tekst van je laatste mail je ware aard naar boven komt?
Overigens wel bedankt voor het nieuwe item op 'Feijenoordsemeesters'! Ik ga er zomaar van uit dat je het in dit geval helemaal niet erg vind dat ik je naam ook even openbaar maak...

Groeten, Cor de Rijke

-----

Nou, wat een taalgebruik zeg! Kennelijk dacht deze zich vroom voordoende J. ter H. uit Rijssen dat hij zich dit via het anonieme (?) Internet wel kon permitteren. Jammer, want wie denk dat hij met een echte 'Feijenoordse meester' wel even de kachel aan kan maken, komt bedrogen uit. De persoon in kwestie was door mij namelijk binnen de kortste keren op Facebook gevonden! En laat ik nu ook nog (een prettig!) contact met televisieproducent Bart Bijsterveld hebben gehad...

Proost dan maar! Aan de lezers bij deze nog even de vraag om eventuele LRT-verkoopactiviteiten van 'Softwaren_DVD's_Videobanden Rijssen' op dit gebied aan mij te melden....

******

Nieuw raccordement in Leusden...

De 'meesterlijk' gemonteerde foto van machinist Vincent Hartogsveld...

Of er geëlektrificeerde straatsporen in Leusden bestaan? Nee hoor, de bewoners mogen zich wat dat betreft gelukkig prijzen. De bovenstaande foto, die in het blad 'Koppeling' van juni 2011 stond, is dan ook helemaal nep! Machinist Vincent Hartogsveld zag kans om dit leuke detail in de omgevingbeelden van Google Streetview te monteren (goed gedaan jochie!!!). 'Een loc 1607', schreven ze er in de personeelskrant bij. Nou, daar zullen we dan maar 'Dè 1607' van maken, temeer omdat de Webgigant de foto van Vincent overnam. Nu nog even het adres van deze site erbij en we zijn compleet...

******

Jeroen's dromen...

Een aantal mensen die de site 'Feijenoordsemeesters' bezoeken, doen dat omdat ze op de één of andere manier goede herinneringen aan de 2e Rosestraat hebben. Neem nu bijvoorbeeld Jeroen Breedijk. Nadat de zoveelste foto van de Rosebrug en de bijbehorende spoorwegovergang verscheen, kòn hij niet anders dan reageren. Wat wil je ook wanneer je bijna 24 jaar lang met je ouders aan de Oranjeboomstraat hebt gewoond en dus van kleins af aan bent opgegroeid met depot Feijenoord. Jeroen's herinneringen gaan overigens terug tot op 6- à 7-jarige leeftijd. Regelmatig passeerde het gezin, op weg naar de 'Laan' of de markt op het Afrikaanderplein, de overweg bij het depot. Soms deden ze dat rennend, vooral wanneer er een trein in zicht was en de wachter de slagbomen alvast dreigend een stukje voor hun neus liet zakken. De kleine Jeroen begreep aanvankelijk niet helemaal de bedoeling van dat alles, maar nadat hij er bij z'n moeder eens op aangedrongen had, dat hij wilde zien wat er nu eigenlijk gebeurde, was dat voortaan anders. Wat duurde dat een tijd zeg! En wat boeide het schouwspel hem...(tot ongenoegen van zijn moeder!). Alleen die geheimzinnig aandoende man in 'Post-K' vond hij maar niets!!! Sindsdien wilde Jeroen, overweg open of dicht, daarom voortaan liever de brug over. Hierdoor ontstond uiteindelijk zijn passie voor treinen. Als hij later groot was, wilde hij dit ook!

Foto (collectie Jeroen Breedijk): Als je nu maar lef had, kon je misschien wel eens dit geluk hebben...

In de vrije uurtjes of in vakanties was hij zodoende bijna altijd te vinden op de Rosebrug. Gewoon om naar het rangeren te kijken en te dromen over later. Totdat hij op een zekere (hij wilde toch eens een stapje verder gaan) zaterdagochtend (ergens in '91 of '92) besloot de stoute schoenen aan te trekken en naar het machinistenverblijf te gaan. Eenmaal binnen stelde hij de vraag of hij misschien een keer mee mocht... Jammer genoeg leek het antwoord op 'een kluitje in het riet'. Later moest hij nog maar eens een keer terug komen. Dat deed Jeroen natuurlijk..., en met succes! Voor het eerst in zijn jonge leven mocht hij een 2200 van binnen te zien. Wat een machtig ding! Of hij een stukje mocht rijden? Jazeker, alleen kwam hij niet ver. 'Ik schrok me wezenloos van de dodenman die spontaan ging blazen. Wat een herrie! Ik was gelijk genezen en hoefde niet meer'. De machinist (waarin wij duidelijk Aad van Dongen herkennen) moest er natuurlijk om lachen en stelde voor om dan maar op zo'n nieuwe loc 6400 te gaan kijken. De vader van Jeroen schoot daarvan wat plaatjes (natuurlijk vanaf de inmiddels legendarische Rosebrug!).

Foto (collectie Jeroen Breedijk): De Feijenoorder Aad(je) van Dongen geeft tekst en uitleg aan de jeugdige Jeroen Breedijk. Van het feit dat ze uiteindelijk collegae zullen worden, heeft nog niemand weet...

Zo verstreken de jaren. Depot Feijenoord begon alsmaar kleiner te worden en uiteindelijk bleef alleen de werkplaats over. Desondanks bleef de omgeving trekken. De liberalisatie van de spoorwegbranche zou Jeroen later op vrijwel dezelfde plek een kans bieden om zijn droom te verwezenlijken. Bij Shortlines startte hij zijn carrière. Jeroen Breedijk is tegenwoordig machinist bij ERS Railways.

******

Diefstal in de werkplaats

(door Peter Bakx)

     Muizen waren in de werkplaats geen abnormaal verschijnsel. In de machinistenkamer huisde er onder het keukenblok zelfs ééntje (had ik dat al eens verteld?) die luisterde naar de naam 'Speedy conzalez'. Vooral 's nachts, en zeker wanneer de aanwezige machinisten daaraan meehielpen door de inzet van een stukje broodbeleg (kaas), kwam het diertje nogal eens tevoorschijn. Bij het tonen van een dergelijk lef kon Speedy steevast rekenen op een enthousiast applaus. De muis (of was het een hele familie?) kon zich op die manier verzekeren van een lang en gelukkig bestaan. Zelfs de weldoorvoede rayonpoes (Rapo) stoorde zich niet aan de kleine viervoeter, maar ook niet aan de aanwezige ratten, die bij het personeel op veel minder sympathie konden rekenen.

    Zo had Ed van Straten zo'n beest eens met een schep de staart afgestoken en blies René Brons bij het verdrijven van een rat bijkans de werkplaats op. Hij had, toen hij de rat in een oude afvoerpijp zag vluchten, vlug een laskar gepakt om de afvoerpijp met acetyleen te kunnen vullen. Vervolgens hield hij er 'n vlammetje bij en... Nou, je raadt het al hè. Een enorme knal deed het gebouw in al zijn grondvesten schudden. Of daarbij de rat of René harder schrok weet ik niet... Hij zag in ieder geval erg 'pipjes' (René dus!). 

    En nog even over de muizen gesproken. Ik was een keer in de 'kijkgrijp' toen ik daar een muis zag wegglippen. Thuis had ik nog ergens een muizenklem liggen, wist ik. Die heb ik toen de volgende dag meegenomen (natuurlijk allemaal voor de hygiëne en het welzijn van mijn collega's). Tja, en waar zou je zo'n klem dan het beste kunnen plaatsen? In mijn naïviteit dacht ik dat, helemaal bovenin de 'kijk-grijp-kast', in het vakje met de slangklemmen, wel een geschikte plek zou zijn... Zo gezegd, zo gedaan. Af en toe ging ik kijken of er al wat in zat. Zo ging dat een paar dagen, maar daarna was tot mijn verbazing ineens de klem verdwenen.Hoe was het mogelijk! Diefstal?! Een klein half uurtje later loopt er een collega voor mij uit met een opvallend gestrekte vinger, met daaromheen een grote pleister. 'Hé ... (ik zal zijn naam niet noemen), heb jij soms naar een slangklem gezocht?' Hij draait zich om en zegt: 'zo, nu weet ik genoeg...'.

Ik hem uitleggen dat ik die klem geplaatst had voor de hygiëne en welzijn van collega's, maar daar wilde hij niet aan. Ik heb de klem nooit meer terug gekregen. Hoe vind je nou zoiets? Doe je iets in het algemeen belang, wordt je vervolgens nog bestolen ook... De schurk! Weet je, hij mocht zich gelukkig prijzen dat ik een mild mens ben en daarom bij niemand aangifte heb gedaan.

******

Feijenoordse sneeuwpret in 2010

Tja, dan sta je (op een herfstdag in december 2010) samen met een andere collega ineens midden in de gevolgen van een wisselstoring. Maar liefst 5 uur wachten op het Stadion was het gevolg. Wat doe je dan? Je schiet wat plaatjes, en als dat begint te vervelen, dan ga je wat anders doen...

 

Foto's (Ed van Hengel): Even bijkomen langs het perron... Van ontdooien is er echter (nog) geen sprake. De samengepakte ijsklompen aan en onder het materieel (èn op het perron) zullen alleen nog maar in omvang toenemen. Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

 

Foto's (Ruben Klarenbeek): Betrapt! Ed van Hengel, machinist bij Hispeed in Rotterdam, bouwt samen met Hans Lieman (de leerling van de fotograaf) stevig door. Wanneer de treinen weer gaan rijden, moeten immers ook de beide poppen af zijn. Aan persoonlijke inzet mankeert het de heren niet! O ja, wil iemand, als het straks gaat dooien, de sjaal van Ed meenemen? Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

Op tweede Kerstdag bleek Ed van Hengel nog niet helemaal bekomen te zijn van zijn sneeuwpoppen. Onder het mom van: 'Als je moet werken met Kerst, kun je het maar beter leuk en gezellig maken', paste hij de Traxx (NMBS 2838) waarop hij dienst deed een beetje aan. Sneeuw uit een spuitbus en de van huis meegenomen blauwe 'twinkelverlichting' waren voldoende voor een feestelijke uitstraling, waarvan ook de 'buitenwacht' kon meegenieten...

******

Mislukte groepsfoto's uit de 80'er jaren...

Ik was meestal 'n beetje (te) speels. Tijdens een be(ver)oordelings gesprek zei de toenmalige baas (ik heb nooit 'n grotere wolf in schaapskleren ontmoet) eens: 'Er zijn mensen die zijn vroeg volwassen, er zijn mensen die zijn laat volwassen, en er zijn mensen die worden nóóit volwassen.' Hij wilde mij hiermee een sneer uitdelen, maar ik vatte het eerder als een compliment op ('n saaie ouwe lul worden kon immers altijd nog). Ik was steeds op zoek naar 'n beetje leven in de brouwerij. Zo vond ik in mijn kleerkastje eens een paar rotjes die waren overgebleven van de oud en nieuwviering. Daar moest iets mee te doen zijn...

Foto's (Peter Bakx): Slachtoffers voor de gewraakte groepsfoto... Van links naar rechts zien we Ed van Straten (met aansteker), Ham de Grauw, Rudy Stijlaart, Sjaak Vermeulen, Fred Boers, 'Sjac' Nouws (die van ellende uiteindelijk maar machinist werd) en nog een stageloper. Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

De jongens van de goederenwagens hadden een vuilnisbak staan die gevuld was met grafietpoeder (ik had daar al eerder schik mee gehad, maar dat verklap ik niet, want ik ben bang dat er dan alsnog wraakacties komen). Maar goed, ik kreeg een idee en vulde een papieren zak met grafietpoeder, waar ik vervolgens een rotje in stopte. Buiten de werkplaats zette ik de zak op de bufferbalk van een 'Sik' en stak het rotje aan. Het resultaat was ongelooflijk. Een enorme roetzwarte wolk was het gevolg. Prachtig!!! Ik haalde mijn collega Ed van Straten erbij en toonde hem mijn uitvinding. Hij vond het natuurlijk ook prachtig...

   Ik zei: 'Morgen breng ik mijn fototoestel mee en dan maken we een groepsfoto. En jij steekt het rotje aan!' Bij alleen al de gedachte aan al die roetzwarte gezichten, die het gevolg van onze zorgvuldig in scène gezette ontploffing zouden zijn, hadden we ongelooflijk veel schik. Ik zei: 'Al slaan ze me dood, dan sterf ik nog met een big smile...'

De volgende dag had ik mijn fototoestel meegenomen en de zak grafietpoeder stiekem in de koelluchtgeleider van 'n voor de deur geparkeerd 600'tje geplaatst. Nu nog even wat collega's verzamelen voor de groepsfoto...

Op de gemaakte foto is te zien dat Ed het rotje met zijn peuk aansteekt. Maar.... helaas, het resultaat was verwaarloosbaar?! Een zachte plof, en 'n minuscuul wolkje grafiet. Oh, wat jammer nou. Ik dacht dat het rotje niet goed gewerkt had, dus maakten wij het plan om het nog eens te proberen met andere collega's. Enkele dagen later was dat zover, maar ook nu was het resultaat nihil. Hoe dat kon? Doordat de papieren zak rondom afgesloten was door de luchtgeleider, kon deze niet verpulveren. Het rotje smoorde dus in de poeder. Zonde, want anders waren de foto's vel malen mooier geweest. Wellicht had ik dat zelf niet meer meegemaakt...., maar toch!   

 

    Foto (Peter Bakx): Ook de volgende fotosessies gaven niet het gewenste resultaat! In tegenstelling tot wat eigenlijk de bedoeling was, kwamen daardoor ook de collegae Willem Vos, Frans van de Werf, Hans Morré, Nico van Dorst, Marcel van Steenbergen, Joop van Leeuwen en Ben van de Klundert goed herkenbaar in beeld. Ed van Straten staat alleen op de eerste foto (met aansteker). Op de tweede opname is uiterst links slechts zijn arm zichtbaar... Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

(Met dank aan Peter Bakx)

******

Speelkwartier op het depot...

In de lege uurtjes kon je opgezadeld worden met allerlei karweitjes van huishoudelijke aard. Wanneer dat zo uitkwam hoorde ook het wassen van de dienstauto's daarbij. Aandringen op dàt soort klusjes was over het algemeen niet nodig. De brandslang onder de trap in de werkplaats was immers een geliefd gereedschap. Maar ook berucht, want bij goed weer was het waterballet dat volgde min of meer voorspelbaar...

Zoals altijd begon het wassen van de Mercedes-bus van de werkplaats serieus. Voor de afloop zou niemand echter instaan. Ook de baas niet, want die zorgde wel dat hij zogenaamd niets zag! Pesten, intimidatie, of hoe dat tegenwoordig ook heten mag, was in de zomer van 1991 dan ook nog geen officieel begrip. Voor de Mw'er Frans van de Werf  bestaat er dus geen enkele belemmering om zijn collega Jac Nouws (tegenwoordig machinist) eens even lekker tot op de onderbroek kleddernat te spuiten. Nou ja, met de auto konden de jongens in ieder geval weer goed voor de dag komen. O ja, over de lichtgele lak kunnen we nog kwijt dat deze niet standaard leverbaar was. Alsof het niet op kon, werden vroeger alle door NS bestelde auto's voor de aflevering in deze kleur gespoten.

(Foto's Peter Bakx.)

******

Jong geleerd, is oud gedaan!

 

Foto's (Cor de Rijke): Deze duimelot maakte dat helemaal waar..., want op 14 september 2010 slaagde hij na lange tijd eindelijk voor zijn laatste praktijkexamen. Daarmee verwierf hij zich de felbegeerde beroepstitel van 'machinist VB (volledig bevoegd!)'. Bijzonder? Dat dacht ik wel! Deze kersverse 'meester' is namelijk heel toevallig ook nog eens mijn zoon. Van tijd tot tijd zat hij dus als leerling bij zijn vader 'op de bok'. Dat ik daarop apetrots ben, mag iedereen nu wel weten. Nou Jeroen, namens mij, de Dordtse mentorengroep en heel veel andere 'Feijenoordse meesters' veel veilige treinkilometers toegewenst (hopelijk vind je het niet erg dat je zo herkenbaar in beeld komt). Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

Filmpje van een winterse praktijkdag...

******

Hoe je een verhaal schrijft...

Foto collectie Chris van Langerak.

Dat er aan oude foto's vaak geen concreet verhaal kleeft, is voor mij geen reden om ze niet op 'Feijenoordse meesters' te plaatsen. Deze goed bewaarde gelegenheidsfoto uit 1952 is daarvan een mooi voorbeeld. Enige toelichting kon inzender Chris van Langerak helaas niet geven, maar gezien het jaartal waarin de fotograaf moest komen opdraven, had de sessie mogelijk te maken met nieuw af te leveren NS-materieel. De firma HEEMAF nam hier, als één van de vroegere huisleveranciers, in ieder geval wèl een prominente plaats in. Chris kreeg de foto ooit van zijn vader Piet van Langerak. Deze staat overigens ook op deze foto. Chris schrijft daarover: ' De man met de hoed rechts is voor mij onbekend, maar de vierde man naar links (inclusief de man met de hoed) is mijn vader Piet van Langerak. De zevende man is Toon van Ree, die rust met zijn handen op de stoel van Rotterdammer Otto de Gouw?, of Grouw?, (de 'o' kan ook een 'a' zijn). Tussen mijn vader en Toon van Ree zie je het hoofd van Jan Kampman, όόk al een Rotterdammer. Zo zie je maar weer..., toch weer een toelichting met mogelijk aanknopingspunten voor een vervolg op dit epistel. We hoopten dat iemand ons wijzer kon maken. En dat laatste gebeurde ook...

Machinist Bertus Kers uit Enschede kwam al snel met de tip dat dit samenzijn wellicht verband gehad kon hebben met de aflevering van de nieuwe locserie 1200. Om zijn bewering te staven voegde hij een artikel uit 'de HEEMAF-Post' van 24 december 1951 toe. Of Bertus de spijker op de kop slaat? We wachten de reacties maar weer af... 

Uit: HEEMAF-POST, 24 december 1951

******

Dink's column...

Dink de Witte is een 'Feijenoordse meester' die maar heel kort 'Feijenoordse meester' was. Nog voordat hij zijn DERL-opleiding goed en wel had afgerond, was hij alweer vertrokken. Een aanbod voor een betere baan, heette de reden te zijn. Maar zoals dat wel meer gebeurt, was ook deze keer het gras bij de buren groener. Dink kwam dus na verloop van tijd weer terug bij het spoor. Naar NS/Reizigers deze keer, waar ik hem wederom als leerling begroette. 't Is alweer even geleden, want tegenwoordig is Dink net als ik mentor. Zijn belevenissen als zodanig deelt hij altijd trouw. Meer dan dat eigenlijk... Geregeld ontvangen zijn naaste collegae foto's van spoorse en 'bijna-spoorse' onderwerpen met daarbij meestal een columnachtig verhaal. Sommige mensen lijken nu eenmaal altijd net even meer te zien dan anderen. Dink is er daar één van...

Ijoor...

daar lag 'ie dan, helemaal verlaten in de onbemande cabine van de 2200 en was net aangekomen in Breda. Gelukkig kwam hij daar een zorgzame machinist tegen. Die heeft hem wat moed ingesproken en zijn leven weer op de rails (!) gezet. Terwijl hij vanuit mijn rugzak steeds de wijde wereld in keek, werd 'ie steeds aangesproken met Ijoor. Ik was heel verbaasd over het feit dat zoveel mensen van zijn bestaan afwisten. Ijoor schijnt normaal gesproken in de buurt te wonen van Winnie de Poeh. Juist ja, die... Maar goed, Ijoor was voor mij een totaal onbekende en toch nam ik het besluit om voor hem te gaan zorgen. Omdat ik niet wist in wat voor staat Ijoor zich bevond, is hij bij mij thuis meteen in de wasmachine gegaan. Het ging niet geheel vrijwillig, maar zoals je op de foto wel kan zien hij is er lekker van opgeknapt. En aan zijn smile te zien heeft hij het niet eens erg gevonden. Nu wordt het tijd dat wij samen avonturen gaan beleven. Van onze spoorse belevenissen zal ik jullie (tot aan de winterslaap) op de hoogte houden.

Groet Ijoor en Dink!

Lees verder...

******

Over fotorechten en zo...

Op wat aantekeningen op de achterkant van een foto kun je beter niet zomaar blindvaren; ook niet wanneer een opname, zoals deze, ‘via-via’ in een vergeelde enveloppe uit een nalatenschap in je bezit komt. Lange tijd kon ik er niet veel mee. De stoomloc in beeld was weliswaar overduidelijk de 23023 van de SSN en in de machinisten herkende ik meteen de ‘oud-Feijenoorders’ Cor Jongenengel en Koos Snel. Ondanks dat was er echter geen direct raakvlak met een pagina of artikel op de site. Ongebruikt bleef de enveloppe zo een aantal jaren in de la liggen, totdat de filmmaker Koen Lerink zich meldde. Voor de film ‘Noorderspoor’ zocht hij sponsors en in de veronderstelling dat de man die ooit de 23023 fotografeerde reeds lang overleden was, plaatste ik bij de foto het volgende onderschrift:

‘Foto (C. Visser): Welke museummaatschappij uiteindelijk zijn medewerking aan Koen's film zal verlenen is nog niet bekend, maar de 23023 van de Stoomstichting Nederland zou niet misstaan. Volgens de aantekeningen op de achterzijde van deze foto (die uit een nalatenschap via de Dordtse machinist Ton Lubbers in mijn bezit kwam) mogen geloven, zou ze hier ergens op Rotterdam C.S. moeten rijden. In ieder geval waren de 'Feijenoordse meesters' in het machinistenhuis voor mij beter herkenbaar: Cor Jongenengel (al vele jaren met pensioen) en toenmalig leerling (stoker) Koos Snel...’

Een scan van de bewuste foto stelde ik in hoge resolutie ter beschikking voor promotiedoeleinden… Mooi? Ja, nee dus! Binnen een dag kwam er namelijk de volgende reactie binnen…

'Hoi Cor,

Bij de foto van de 23 023 in de rubriek ‘nieuw’ kan ik nog wel wat gegevens aanleveren. Jij vraagt je af ‘waar in hemelsnaam op Rotterdam CS is de foto gemaakt’, want ik snap dat jij als ervaren mcn dit soort plekken met de ogen dicht kunt aanwijzen. Nou Cor, er mankeert echt niets aan jouw vakkennis; de foto is dus ook niet gemaakt op Rotterdam, maar in Roosendaal. Om precies te zijn aan de ‘Belgische zijde’ en wel op 8 oktober 1978. Inderdaad stonden Cor Jongenengel en Koos Snel die dag op de voetplaat. Als bijlage ontvang je hierbij het origineel en een kleurenexemplaar uit dezelfde serie (een paar seconden eerder of later genomen). De zwart-witfoto is vermoedelijk zonder ‘copyright’ in omloop gekomen toen ik in de begintijd voor de SSN op stap ging met een verkoopstand om leden te winnen (samen met Harry Hoekstra, Dhr. Cupery en anderen). Ik drukte dan, pakweg, 100 foto’s af in mijn donkere kamer en verkocht die met winst. De opbrengst was natuurlijk voor de SSN. Deze foto’s zullen dan wel in diverse schoenendozen terecht zijn gekomen en daarna zelfs in nalatenschappen, dus…

 

Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!

De zwart-wit foto’s van de site en die ik stuurde verschillen wat in 'zwarting', Ik weet bijna zeker dat jij een 10 x 15 afdruk hebt gekregen (mispoes! 23x16 dus?), want daar heb ik er veel van afgedrukt. Handwerk; soms wat lichter, soms wat donkerder. Ik kocht 100 vel fotopapier voor ongeveer 15 gulden en vroeg op beurzen 1 gulden. Ontwikkelkosten rekende ik niet. Er resteerde zodoende 85 cent per foto voor de SSN.

Albert Sas'

Ondanks het feit dat Albert vele schitterende foto’s voor de site leverde en ik daardoor geregeld contact met hem heb, wist ik niet of ik me nu diep moest schamen, of in schaterlachen uit moet barsten... We kozen voor het laatste. Het was dan ook wel een bak. Als enige echte maker van de foto’s krijgt Albert wel alsnog de eer die hem toekomt. De foto’s mogen trouwens van Albert op de site blijven staan en ook voor de promotie van de film gebruikt worden… Eind goed, al goed!

Foto (Albert Sas): Hier VSM-loc 23 076 (of was het de 23 071?) op Rotterdam. De man in het bruin-grijze pak is treindienstleider en SSN'er Harry Hoekstra; een stoomfanaat van het eerste uur. 

******

De SS Rotterdam gaat open!

Eind 2009 kregen de bezoekers van deze site de kans om in te schrijven voor de zogenaamde try-outs op de SS Rotterdam. Een massale reactie volgde en zorgde ervoor dat er een grote schare spoorwegpersoneel aan boord belandde. De organisatie begreep daar aanvankelijk helemaal niets van. Vooral niet toen een stel Amsterdamse NS'ers (die kijken dus ook op 'feijenoordse meesters') in een onvervalst accent vertelde dat zij hier vroeger wel op de kade gerangeerd hadden. We hebben wat dat betreft wѐl het één en ander uit te leggen gehad! Maar goed, getuige de onderstaande nieuwsbrief hebben het schip en de installaties alle beproevingen goed doorstaan. Bij deze een bedankje aan het adres van alle opvarenden!

******

Kijfhoek bij de tijd!

Foto met dank aan Bertus Kers.

In Rotterdam lopen ze niet achter, vooral niet in de Kijfhoek! Dat stond te lezen op de voorpagina van de Koppeling van 2 december 1977. De gebezigde tekst werd daarbij benadrukt door een foto met daarop een grote klok, die voor de verandering niet naast de rails stond, maar er tussenin! Ja ja, Kijfhoek bij de tijd... De werkelijkheid was dat dit soort klokken op de Kijfhoek nimmer het juiste uur hebben aangegeven. Niet dat iemand daarmee zat, want treinen op Kijfhoek vertrokken nooit eerder dan wanneer ze klaar waren...

******

Feijenoordse nachten

Tijdens de nachtdienst kon het gebeuren dat je met een losse kar een poosje stond te wachten voor het armsein van ‘Post-K’ Ook de wachter had zo nu en dan zijn loopje nodig en een wandeling naar de machinistenkamer / technisch medewerker duurde niet te lang. Kopje koffie, kletspraatje, misschien een krantje en dan weer retour. Zo ging dat jarenlang goed, totdat de videorecorder zijn intrede had gedaan en machinisten hun V2000-, Betamax- of VHS-aanwinst meebrachten naar het depot. Zeg nu zelf, Wat is er plezieriger om na het blinkend poetsen van de heilige koe, het klaverjassen en het lezen van de boeken uit de bibliotheek, ook nog eens lekker een videootje te bekijken… Moest allemaal kunnen, nietwaar?

 Maar toen ik op een zekere nacht een extra tankslag naar Feijenoord moest maken, duurde het allemaal wel erg lang. Nadat ik bij de Tweede Rosestraat voor de ‘rooie’ was gelopen, had ik eerst een poosje afgewacht. Slaperig had ik voor mij uit gekeken, totdat mij ineens opviel dat het achter de ramen van de kleine post wel erg rustig was. Overdag zou een machinist onder dergelijke omstandigheden een keer ‘gefloten’ hebben. De stilte van de nacht weerhield mij daar echter van. Van de kar af dan maar!

Foto Rob van der Rest (een beetje 'bewerkt' door de webmaster).

Dichterbij gekomen bleek er inderdaad niemand te zijn. Empty! Leeg! Doorlopen dus naar het hok… En ja hoor! Onderuitgezakt en verstopt in de groep bleek de wachter zich prima te vermaken. Mijn binnenkomst was nog niet eens opgevallen... Pas toen ik een brul, gevolgd door een flinke ‘knoop’ door het vertrek had laten galmen (niets voor mij, maar ik kon het niet laten), veerde het hele gevolg op alsof er een militair commando gegeven was. De zich hevig verontschuldigende wachter haastte zich daarop terug naar zijn werkplek. Ziezo, dàt zou hij voorlopig wel uit zijn hoofd laten! Het officieel rapporteren, met disciplinaire maatregelen als gevolg, zou niet nodig zijn. Daar deden we sowieso liever niet aan. Problemen kun je immers beter zelf oplossen…

(Stephen Vrijmoet)

******

Souvenir van Feijenoord

Samen met Ton Pupella en Ruud Schriel kwam ik naar Feijenoord in januari 1987. Ton en ik werkten kort daarvoor nog buiten NS. Ruud was een voormalig rangeerder uit Hoek van Holland. Eerder hadden we gezamenlijk te Rtd de RELT-cursus afgerond en nu was het tijd voor de DERL-cursus. Dat betekende in ons geval zo'n acht maanden heen en weer reizen tussen de Watergraafsmeer en het Rotterdamse voor het theoretische gedeelte. Meer dan de helft van de cursisten kwam namelijk uit de omgeving van Amsterdam. Feijenoorders en Amsterdammers zaten zodoende bij elkaar in de klas... Het combineren van die twee Werelden moet destijds voor cursusleider was Rob van Kampen niet de meest gemakkelijke opgave geweest zijn. Veel draaide immers om de associatie tussen Feijenoord en voetbal, en dus Ajax! Maar ach, was het leven in Rtd ook niet compleet anders dan op Feijenoord? Ik herinner mij nog de oude machinistenkamer; op het hoekje van de werkplaats naast het kantoortje van de Technisch Medewerker. Tafelvoetbaltafel, sjoelbak TV, en het keukenblokje (inclusief muizenhol!) met de grote Animo koffiezetter. Verder stond er steevast een afwasteiltje met porseleinen koffiekopjes-in-sop. Als je een bakje koffie wilde, dan spoelde je het kopje vóór gebruik nog even ná onder de kraan. Op de reizigersstandplaatsen kende ze dat allang niet meer. Daar stond gewoon een bekerautomaat waar een kwartje in moest. Gezelligheid en vertier was er in ons verblijf niettemin volop. Om maar eens een paar voorbeelden te noemen, werd er 's nachts vaak naar (natuur)video's gekeken en werden er veel auto's gewassen. Had je geen vierwieler, dan poetste je gewoon je fiets... O ja, er werd ook altijd iemand aangewezen die verantwoordelijk was voor het op peil houden van de versgezette koffie.

Foto's (André van den Haak): De aanwezigheid van koffie was hoe dan ook een voorwaarde om te kunnen werken. Rijden deed je eveneens van koffiepot naar koffiepot. De koffiemachines van Animo kwam je dan ook landsbreed tegen.

In de nadagen van Feijenoord 'verlieten' wij ons oude hok en werden ondergebracht in het oude rayonkantoor. Daar vond ook ons management (RP), dienstindeler en kledingmagazijn onderdak. Op een goede dag zag ik de ouwe trouwe Animo koffiezetter bovenop de keukenkastjes liggen. Het apparaat was min of meer uitgebrand. Er was een gewoon huis-, tuin- en keukenapparaat voor in de plaats gekomen. Dat was kennelijk voor de paar machinisten die nog op Fo zaten wel voldoende. Alhoewel machinist Jaap Muizer de koffiepot verzorgde, waren de spullen van de baas. Zij namen daarom ook dergelijke beslissingen. Ik vroeg dus aan Cor van Vloten, één van onze chefs, of ik het apparaat mee mocht nemen. Hij zei dat het misschien wel gerepareerd kon worden, maar vroeg niettemin de mening van Theo Domeni. Van hem hoefde het apparaat niet bewaard te worden. Ik kon het meenemen, mits ik het niet uit zou stellen. Niet veel later bevond de naar brand stinkende Animo zich dus achterop mijn fiets. Na inspectie thuis bleek dat het kunststof waterreservoir was gesmolten door kortsluiting. Ook de oververhittingsbeveiliging was aan vervanging toe. Ik heb die onderdelen bij van Zwanenburg in het Groot Handelsgebouw aangeschaft. Samen met een passende glazen kan trouwens, want die zat er ook niet bij. Daarna werd het ding bij mij thuis in gebruik genomen, waar het nog jarenlang trouwe diensten heeft bewezen. Pas toen ik in de kringloopwinkel voor 10 Euro een Bravilor machine tegenkwam, hebben we de Animo terzijde gezet. Zo'n Bravilor is nu eenmaal zuiniger met stroom en de gemalen koffie... Onze oude Feijenoordse koffiezetter heb ik echter altijd bewaard, want een ding waaraan zoveel herinneringen kleven doe je natuurlijk niet weg. Denk bijvoorbeeld eens aan de straffe bakkies koffie die uit het apparaat kwamen wanneer Technisch Medewerker Cyril van Jole dienst had. Koffie zetten wilde hij altijd persé zelf doen, want als een ander dat deed kon het nooit sterk genoeg zijn. Ach ja, in dat laatste kon niemand hem ongelijk geven...

(André van den Haak)

******

Waalhavenhumor!

Na het verdwijnen van de klassieke Post kreeg de Waalhaven, in navolging van de Botlek, een heuse, eigen ‘Treindienstleider-NX-post’. Deze was aanvankelijk gecreëerd in de gemeenschappelijke opzichtersruimte, maar na de oprichting van ProRail moesten de werkplekken ineens gescheiden worden. Er werd zodoende een glazen wand geplaatst, waardoor de Trdl al snel in een soort van vissenkom gewaand werd. Hoewel niet iedereen van mening was dat deze maatregel de saamhorigheid zou vergroten, waren er treindienstleiders die zo trots als een pauw waren op hun nieuwe onderkomen. Daarmee vielen zij niet bepaald in de categorie ‘wij’. Het kon dan ook bijna niet anders, of er zou iemand het slachtoffer worden van een stukje merkwaardige ‘Waalhavenhumor’.

 

Wanneer een stel ‘lieverdjes van buiten’ voor de schaft in de kantine bijeen is, gebeurt er het op een gegeven moment het volgende... Eén van de rangeerders zegt via de intercom tegen de Trdl in de vissenkom: ‘Hé, we hebben hier een fotocamera waar je een floppy in kan doen’. (Da’s voor die tijd héél modern) ‘Zal ik een paar foto's van je komen maken? Kun je thuis laten zien waar je werkt en hoe het na de verbouwing is geworden!’ De beste man glom zowat en na het kammen van zijn haar maakten de ‘Waalhavenboys’ met veel plezier een uitgebreide reportage. Vervolgens overhandigden ze de diskette met daarbij de mededeling dat hij nog wel zelf de foto’s moest laten afdrukken. Dat deed de hogelijk vereerde treindienstleider natuurlijk graag. Alleen kwam hij wel tot de ontdekking dat er op de gemaakte foto's slechts zijn schoenen, onderbenen en knieën te zien waren…

(Door Rob Mostertman)

******

Fanmail 2009

******

Eigen roem stinkt niet...

Hulpactie na vernieling historische treinstellen in Haarlem

De museumstichting Haarlem IJmuidense Spoorweg Maatschappij (HIJSM) worstelde in 2009 met de naweeën van de vernieling - begin dat jaar - van vier historisch waardevolle treinstellen, vier wagons en een ruim zeventig jaar oude locomotief. Maar treinmachinisten uit Rotterdam, verenigd onder de naam 'Feijenoordse Meesters' (zo meldde het Haarlams Dagblad op 23 maart 2009 tenminste), schoten de HIJSM te hulp.

Met de inzamelingsactie 'Brengen scherven geluk?' hoopten zij de stichting wat steun in de rug te geven. Dat was nodig ook. De schade was zó groot, dat de HIJSM ervoor vreesde niet al het materieel te kunnen repareren.

Een van de treinstellen, een bijna vijftig jaar oude 'Rode Duivel', werd mede door onze hulp onder handen genomen bij een bevriende museumstichting (SHD) in Amersfoort. Martin Peeters van de HIJSM: ,'Wij zijn de stichting en de Feijenoordse Meesters zeer erkentelijk. De inzamelingsactie heeft al enkele honderden euro's opgeleverd. Dat is verre van voldoende, maar elke cent is meegenomen.'' Voor zover bekend, heeft de spoorwegpolitie de vernielers van het HIJSM-materieel niet achterhaald.



Tot grote ontsteltenis van iedereen, werd in het weekend van 21 op 22 februari 2009 de Haarlem IJmuidense Spoorwegmaatschappij (HIJSM) zwaar getroffen door vandalisme. Al het in de Haarlemse sporendriehoek opgestelde historisch materieel werd daarbij grondig vernield.

Gelukkig hadden gezamenlijke inspanningen resultaat. Vier maanden nadat het noodlot toesloeg, verkeerde één van de treinstellen weer in dienstvaardige staat. Daarmee kon echter niet voorkomen worden dat de HIJSM haar activiteiten uiteindelijk moest staken. De 'U's kwamen in handen van de SHD.

Foto (Edwin Lageweg): Stel 113 tijdens het tanken op 23 juli 2009. Op wat schuifraampjes en de lak na klaar voor de volgende rit...

******

'Op en Neer = Piele Vreugd'

Vooral vroeger stond de 'Spoortaal' bol van de afkortingen. Nieuwelingen, zoals monteur Peter Bakx op Feijenoord destijds, snapten dan ook niets van wat er in de vele spoorbrieven geschreven stond. Zelfs documenten hadden een kenmerk in initialen. Zo kregen je eens per maand een verslag van het 'O.O.', hetgeen stond voor 'Overlegorgaan'. Ja, de verwarring ontstond al vaak vóór het lezen! Wplc, Tgr, Hmtd, Tmw, ChEp...?

Keer op keer moest ik de notulist (Jan Rook) om uitleg vragen, schrijft Peter. 't Moest toch mogelijk zijn om in de verslagen alle voorkomende afkortingen te verklaren? In de bibliotheek in Utrecht scheen er trouwens wel een dik boek over afkortingen te zijn, maar daar hadden we in de Wpl. Fo. niets aan.

Foto (Peter Bakx): 'O+N=PV' betekende 'Orde en Netheid = Persoonlijke Veiligheid'.

Nog zo'n soort 'formule' was op de muur boven het magazijn in de werkplaats aangebracht. Met grote, ongeveer 30 centimeter, rode letters stond daar 'O+N=PV' (op de foto zie je er nog net een stukje van tussen de bok en de loc boven de put). Abracadabra, en alleszins het vragen naar de betekenis waard! Ik vroeg het dus aan Willem van Gils, nog niet wetende dat je daar nooit een serieus antwoord van kreeg. Oh, zei Willem, dat betekent 'Op en Neer = Piele Vreugd'. Ja leuk, maar nou wist ik nog niets. Later heb ik het nogmaals gevraagd aan een serieuzer iemand. De oplossing: Orde en Netheid = Persoonlijke Veiligheid. Zo werd ik langzaam steeds (spoor)wijzer...

Iedere week werd er middels advertenties in het personeelsblad 'De Koppeling' aandacht besteed aan 'Persoonlijke Veiligheid'. De oude edities van de Arbeidsomstandighedenwet hadden, zeker voor Spoorwegpersoneel, niet veel om het lijf. Het bevorderen van arbeidsveiligheid was tot 1980 vooral de zorg van NS zelf.

******

Spoorse humor

‘Spoorse humor’ is altijd van een apart slag geweest. Buitenstaanders zien er dan ook meestal de lol niet van in. Vandaar dat je je als spoorman onder bepaalde omstandigheden maar beter in kunt houden. Zo kun je bijvoorbeeld niet aan een geïrriteerde reiziger vertellen dat de trein, waarover zojuist werd omgeroepen dat deze een half uur vertraging heeft, voor de wachtende klant toch altijd op tijd is. Dat muntje valt gewoonweg niet! Ook een geintje dat een clubje collectief weglerende Feijenoorders uithaalde, pakte verkeerd uit. Op Bussum-zuid stelden zij aan een oud dametje de vraag of ze zo de juiste weg naar Hilversum volgden. Met hun 6400 waren ze speciaal voor haar gestopt! Lachen hoor…, ze kropen zowat over de cabinevloer. De begeleidende tractieopzichter, een kleine Roosendaler die luisterde naar de naam Ron, schaamde zich daarentegen kapot voor het feit dat de bejaarde vrouw door onze vraag onbedoeld in ernstige verwarring raakte.

Een andere volledig uit de hand gelopen grap vond dichter bij huis plaats. Tijdens nachtelijke proefritten werden in de nieuwe Barendrechttunnel diverse noodsituaties nagebootst. Machinist Rob Mostertman had daarvoor een aantal slagen (met een losse e-loc 1600) tussen Lombardijen en Zwijndrecht op zijn kaartje staan, welke hij samen met een testritleider van Nedtrain Consultancy (het huidige Lloyds) onder regie van de VL-post Rotterdam zou uitvoeren. Gelijk al in het begin rezen er problemen, want de door de Verkeersleiding opgelegde snelheden conflicteerden, in de vorm van remdwang, met de ATB. Uiteindelijk moest het testprogramma daarom worden aangepast en doorkruiste de laatste testrit de aanvang van de reizigersdienst. Zo kon het gebeuren dat de laatste rit met de losse 1600 in het tijdspad van de eerste stoptrein naar Den Haag belandde en met loeiende ventilatoren pal voor de neus van een drietal wachtende reizigers naast het perron van Barendrecht tot stilstand kwam. Zoals verwacht liepen ze gelijk op de stilstaande locomotief af en klopt één van hen op de cabinedeur. Dan gebeurt er het volgende:

‘Mogguh’.

‘Bent u niet iets vergeten?’

Wat dan?

...Eh..., uw trein.

De machinist stapt vervolgens uit en kijkt naar achteren: ‘Verdraaid zeg, die staat dan zeker nog in Dordrecht’.

 Niet leuk!!! Met een rood aanlopend gezicht zegt de man op het perron: Nou, ik zou niet graag in uw schoenen staan om dat tegen uw baas te zeggen’.

‘Meneer, als u niets vertelt, doe ik het ook niet’.

Op dat moment begint de vrouw in het gezelschap met een scheldkanonnade: ‘Het is altijd wat met die NS! Dan weer te laat en nu weer de trein vergeten?!’

De machinist beseft op dat moment dat zijn grapje is geëscaleerd en doet dus een poging om uit te leggen wat er speelt. De omroepinstallatie meldt dan echter al dat de stoptrein op ander spoor arriveert. Aan de vrouw is dat niet besteed. Ze is zo overstuur geraakt, dat ze het allemaal niet meer hoort. De twee heren nemen de vrouw daarom mee naar het andere perron. Wanneer ze even later in de trein zit, kijkt ze hem nog steeds woedend aan. Haar lippen maken overduidelijk de beweging die bij de woorden ‘vuile klootzak’ horen… Intussen had de testritleider, een jongen van misschien net even in de twintig, strak voor zich uit zitten kijken. Ineens zei hij: ‘Dat je dat durft…’. Och, een grapje moet toch kunnen, zei de machinist, Néé, hij zag er de humor niet van in…

******

De 'cabriobus'

Het was op de warme zondagmiddag van 26 juni 2001 dat er op de Rotterdamse stations werd omgeroepen: ‘Dames en heren…, vanwege een technische storing in de brandmeldinstallatie van de Willemsspoortunnel is er geen treinverkeer mogelijk tussen Rotterdam CS en Dordrecht. Reizigers met de bestemmingen (…) wordt aangeraden òm te reizen via (…) en …’. Via Radio Rijnmond vernam Ben van Wevering dat bericht ook. Met de ambitie alsof hij ooit nog eens een 'Feijenoordse meesters-reporter' wilde worden, toog hij op naar de plaats waar het allemaal gebeurde...

Het verhaal over de witte cijfers op de 1700'n is eigenlijk heel simpel. De oorspronkelijke (Alsthom) stickers bestaan uit een wit draagvel waar door middel van zeefdruk een zwarte laag opgelegd wordt. Door graffitiverwijderingen verdween meestal deze zwarte laag van het witte draagvel. Tijdens een onderhoudsbeurt werden de witte opschriften (de NS-logo's kenden hetzelfde euvel) meestal wel weer vernieuwd door goede zwarte, maar door de grootte van de serie 1700 (80 stuks) en de tijdsintervallen van de onderhoudsbeurten zou het vervangen van alle witte of gedeeltelijk witte opschriften lang gaan duren. Tijdens de eerste grote revisie van de 1700'n in Tilburg, de LT1 in 2004 tot 2007, werd één van de aandachtspunten dan ook het vernieuwen van de opschriften. Niettemin hebben enkele loc's alle acties weten te ontglippen en komt een 1700 met witte opschriften ook nu nog wel eens voor. Dat is dan natuurlijk voor zolang dat duurt. (Met dank aan Olaf Ronteltap voor de opheldering)

Aangemoedigd door mijn nieuwsgierigheid en het zonnetje besloot ik om maar eens richting IJsselmonde te fietsen. Daar aangekomen bestond de enige waarneembare activiteit op het spoor uit een ter hoogte van het Stadion geparkeerde stam Belgische-M4 en ICR-rijtuigen, en een ‘omlopende’ locomotief van het type 1700. Niet al te spectaculair op zich, hoewel er met die 1700 bij nadere beschouwing toch wel iets bijzonders aan de hand was. Het laatste cijfer van het nummer 1770 was namelijk niet ‘zwart’, maar ‘wit’!? Waarom dat was heb ik nooit begrepen en de vraag knaagt nog altijd. Misschien heeft iemand alsnog een antwoord.

Rotterdam Lombardijen zoals we dat nu nog steeds kennen...

Maar goed, aangekomen bij Station Lombardijen bleken de zaken zowaar goed geregeld te zijn. Weliswaar was het probleem op het moment van mijn arriveren al enkele uren oud, maar de verstreken tijd was nuttig besteed. Tussen Lombardijen en Dordrecht waren intussen pendeltreinen ingelegd. Verder was er met een witte VW-bus een heel peloton NS’ers aangevoerd om de reizigers op te vangen. Om de vervolgdienst van het rijdend personeel te borgen stonden taxi’s gereed en uit de luidsprekers van het station knalden aan één stuk door de berichten over het vervangende busvervoer en de ‘extra trams van lijn 20’. Ja, het leek bijna een sprookje, vooral toen ik zag dat een buitenlands stel, reizend van Antwerpen naar Schiphol, in een taxi gepropt werd met de mededeling: ‘De rekening is voor ons hoor…’ Zelfs een aantal ‘notoire mopperkonten’ konden een glimlach niet onderdrukken bij het zien van de wel heel speciale bus van de firma Milot.

Het particuliere 'Milot Reizen' was in deze tijd één van de leveranciers van touringcars voor de Spoorwegen. De eerste activiteiten van deze busonderneming begonnen ooit in de Rotterdamse Slaghekstraat, niet ver van het depot Feijenoord.

(Foto's en tekst Ben van Wevering)

******

Gespreksdiscipline

In 1995 werden er in het gehele land extra instructiedagen 'gespreksdiscipline' georganiseerd. De Spoorweg Ongevallenraad besloot destijds tot de noodzaak daarvan, aangezien uit onderzoek naar een aantal incidenten aan het licht was gekomen dat het schortte aan de wijze waarop spoorwegpersoneel met veiligheidsberichtgeving omging. Of het toeval was dat NS/Cargo werd aangewezen om de pilot te gaan draaien weet ik niet, maar de directie nam de zaak hoog op en gelastte certificering van alle betrokken instructeurs. De videofilm die bij het lesprogramma hoorde heb ik, als instructeur van toen, altijd bewaard. Toen ik de band onlangs tegenkwam en bekeek, oordeelde ik dat het onderwerp 'gespreksdiscipline' door de jaren heen niet minder actueel geworden kon zijn. Het studiootje van Rob van der Rest had zodoende weer het één en ander te doen...

'What's in a word' was een video van het Britse Railtrack die handelt over gespreksdiscipline op het spoor en de mogelijke gevolgen bij het achterwege blijven daarvan.

Klik hier voor deel 1

Klik hier voor deel 2

Klik hier voor deel 3

Klik hier voor deel 4

******

Mooi rood is niet lelijk...

Foto (Paul van Duin): De slooplocs 1307 en 1301 op 18-10-2004 te Rotterdam Noord Goederen. De 1307 ging op 9 juni 1999 defect aan de kant in Maastricht. Loc 1301 onderging eerder hetzelfde lot op 4 juni 1999.

Eén van de weinige plaatjes die Paul van Duin ooit op Rotterdam Noord Goederen maakte, betreft deze foto met daarop de slooploc’s 1307 en 1301. Nadat eerst zo'n beetje alle 1300'n na hun terzijdestelling op de Watergraafsmeer hadden gestaan, verhuisden ze later naar de ‘oude loods’ in Roosendaal. Daarvandaan zou de serie vanaf juni 2004 afgevoerd worden naar sloopbedrijf HKS in de Amsterdamse Westhaven. Loc 6424 bracht destijds rechtstreeks het eerste konvooi weg. De rest van de karren werd door ACTS naar Rtng gesleept, om bij gastheer SSN de compressoren en pantografen veilig te stellen als reserve voor de loc’s 1200 van ACTS.

Dat de 1307 hier in ‘Cargo-rood’ op de foto staat, zorgde in de ‘spoorwegwereld’ voor de nodige verbazing en vertwijfeling. Er was door NS/Cargo immers nooit melding gemaakt van een dergelijke actie! Twee jonge ACTS'ers met humor  lachten echter in hun vuistje. Bij wijze van ludieke grap hadden zij namelijk één zijkant en één cabine HEMA-rood geverfd. Daarbij was men zo nauwkeurig te werk gegaan, dat het resultaat nauwelijks onderdeed voor een eventuele professionele versie. Zelfs het wit maken van het grote NS-logo was men niet vergeten. Wie toch nog eens goed keek, zag natuurlijk de restanten geel langs de daklijn en rondom de patrijspoorten in de gangwand. Ook het ontbreken van de officiële Cargo-kenmerken hielpen de geloofwaardigheid uiteindelijk niet…

******

Een ezel stoot zich in het algemeen...

Gestelde vragen op deze website leveren meestal de juiste antwoorden op. Zo kwam er vrijwel direct een uitgebreide mailwisseling op gang na een oproep over de geschiedenis van de Feijenoordse ‘Vollert’. Ook de geplaatste foto van 'de Mol’ was voor een aantal lezers aanleiding om te reageren. De ex-Feijenoorder Giel de Jong had er zelfs de nodige ervaring mee opgedaan en schrijft:

‘Ik had de vroege reservedienst op Feijenoord en werd met een 6400 naar Leidschendam gestuurd om daarvandaan 'de Mol' mee te nemen naar IJsselmonde. Nachtelijke werkzaamheden in de Willemspoortunnel zouden het doel van de operatie zijn.

 Eitje, nietwaar? Ja hoor, ‘tuurlijk! Aangekomen op het werkplaatsterrein bleek de bewuste ‘werkwagen’ netjes bij de Post geparkeerd te staan. ’t Was dus slechts een kwestie van aankoppelen en remproef nemen. Binnen een handomdraai stond ik klaar om op te rijden naar het seintje, maar eenmaal in beweging viel mij al snel op dat de sleep verre van soepel liep. Samen met de rangeerder controleerde ik daarop of we misschien iets aan de remmen over het hoofd gezien hadden. Tevergeefs, want we konden niets ontdekken…

Foto (Ben van Wevering): De bovenstaande opname (07-08-1997) stamt uit de tijd dat Rotterdam Noord Goederen alleen nog maar gebruikt werd voor het opstellen van 'Inframaterieel'. Een bijzonder ogend voertuig uit die categorie was deze zogenaamde 'Mol', waarmee men in staat was om op eigen kracht inspecties aan bovenleiding, muren en infra in de nieuwe Willemsspoortunnel uit te voeren.

Gelukkig bracht een toevallig in de buurt zijnde wagenmeester uitkomst. Hij wist ons te vertellen dat deze machine was voorzien van een eigen hydraulische aandrijving. Er kon dus zelfstandig mee gewerkt worden. Oké, dat leek plausibel, maar voor mij nou ook weer niet aannemelijk genoeg om de extreem zware loop van dit voor mij onbekende voertuig te verklaren. Het tegen elkaar afwegen van alle inzichten leverde uiteindelijk op dat de machine al een poosje stil had gestaan en dat de olie in de bak daardoor misschien een beetje aan de dikke kant was. Doorslaggevend argument was dat 'men' had laten weten dat het eventueel verzetten geen enkel probleem vormde… Op pad dus maar met dat ding!

Nu blijft een machinistengeweten altijd knagen. Het rode sein ter hoogte van de ‘Kleiweg’ was daarom nu eens geen straf, maar een dankbare gelegenheid voor een extra controle. Gelukkig bleek er niets loos, hoewel… rook ik nu wat of niet?

Gaandeweg had zich inderdaad een typische olielucht ontwikkeld en aan het einde van de rit had 'de Mol’ stinkend op het beoogde kopspoor te IJsselmonde gestaan. Nog dezelfde dag was er een Oostenrijks Opeltje van de fabrikant verschenen om voor de zoveelste keer de ‘Mol’ te repareren. Achteraf hoorde ik dat de machine slechts stapvoets verplaatst had mogen worden. Net als bij de DER 500 / 600 hadden voor opzending in een trein de aandrijfassen ontkoppeld moeten worden. Dat was overduidelijk niet gebeurd!'

(Giel de Jong)

Marco Verzijl signaleerde 'de Mol' op 24-01-1997 in Leiden. Vrijwel zeker stond de machine daar in verband met werkzaamheden in de Schipholtunnel. Details op deze later ingestuurde foto bevestigen nogmaals het eerder gedane verhaal.

******

De ‘Halve-zolenlijn’

Uit de tijd dat een lekke remcilinder nog werd afgestopt met een cent in de leiding, stamt ook deze anekdote over de ‘Halve-zolenlijn’. Deze spoorverbinding, die officieel de Langstraatspoorlijn heette, liep van Lage Zwaluwe (langs Hoge Zwaluwe, Made en Waalwijk) naar Den Bosch en stond in het teken van de daar gevestigde schoenenindustrie. Ooit zou de nijverheid daar goed gefloreerd hebben, maar na de Tweede Wereldoorlog kwam, als gevolg van een sterk opkomende buitenlandse concurrentie, stevig de klad in deze branche. Schoenfabrikanten vonden daarop in de strijd tegen de malaise uit dat het fiscaal lonend was om per trein op de oneven dagen linker schoenen naar Italië exporteren en op even dagen de bijbehorende rechterhelft. Via Maastricht zouden de schoenen vervolgens weer als compleet paar uit Italië terugkeren.

(Met dank aan Jan Odijk †)



Foto's (Ton Odijk): Wandelen over delen van de vroegere 'Halve-zolenlijn' kan anno 2013 nog steeds, bijvoorbeeld in het gebied rondom de Moerputten tussen Den Bosch en Vlijmen...

******