FEIJENOORDSE MEESTERS
Anekdotes
en belevenissen
Deze wolk van
een foto zou voor wat betreft de locatie een goede raadplaat kunnen zijn. Maar
ja, zoveel 'Feijenoordse-meesters-pennen' hebben we niet. We vertellen dus maar
gewoon dat het 'Barendrecht aansluiting' is. De trein nadert hier over het derde
spoor vanuit de richting IJsselmonde. Om precies te zijn op 7 mei 1989.
Zet een paar 'oudgedienden' bij elkaar en het
onvermijdelijke gebeurt. De verhalen van vroeger komen... 'Jongere vakbroeders'
spitsen in dergelijke gevallen hun oren. Ze glimlachen wat, want niet altijd
geloven ze wat er gezegd wordt. 'Ja, je wordt oud', spotten ze dan. Dáár hebben
ze best gelijk in en als je zoiets zegt moet je altijd maar hopen dat je net zo
oud mag worden. Maar wàt als het nu eens allemaal wèl waar was... Vergeet niet
dat er nergens vroeger zulke markante figuren rondliepen als bij het Spoor! De
'tijden' waren natuurlijk ook ànders. Bij de slager werd je nu eenmaal beter
geholpen wanneer je liet zien dat bij het Spoor werkte. Met hetzelfde doel voor
ogen kon een rangeerder besluiten om in blauwe kiel, en met een gele helm op
achter een boodschappenwagentje in de supermarkt te gaan lopen. Iedere werkplek
kende ook zijn specifieke 'typetjes'. In Rotterdam liep bijvoorbeeld jarenlang
een Stationsassistent rond, die door het rijdend personeel 'de VAM-machinist'
genoemd werd. Je kon hem uittekenen een oud, smerig machinistenjasje, waarmee
hij altijd achter een vuilophaalkarretje over het perron liep. Slechts het
gouden NS-embleem verraadde de afkomst van wat hij droeg. En wie kent nog die
machinist die in zijn vrije tijd fietsenmaker was. Op weg met de Intercity naar
Venlo zou hij eens een oude fiets langs het spoor gezien hebben. Daar had hij
wel belangstelling voor. Hij reed echter veel te hard om te kunnen stoppen,
zodat hij dat op de terugweg deed en de hoofdconducteur de opdracht gaf de fiets
in de pakwagen te laden... Het oponthoud werd zelfs nog gemeld aan de
treindienstleider, die de machinist uitvoerig bedankte. Je weet het immers maar
nooit met die opgeschoten jeugd! Er kon veel zolang je er maar voor zorgde dat
het niet te dol werd. Eigenlijk waren er maar een paar zaken waar je van af
moest blijven, dat waren geld en vrouwen! Een aantal van die smeuïge
Spoorwegverhalen staan al verspreid over deze website. Omdat niet ieder 'verhaal'
zomaar is in te passen, vormt deze pagina daar een aanvulling op.
******
Over copyright en zo...
Op deze website worden foto's en onderwerpen weergegeven die individueel gezien
gevoelige snaren kunnen raken. Dit leidt in een aantal gevallen tot het verzoek
om bijvoorbeeld een bepaalde foto, met vermelding van de bron natuurlijk, over
te nemen voor publicatie of in een groter formaat te leveren. Ondanks het op de
site 'Feijenoordsemeesters' vermelde copyright, heb ik er helemaal geen
problemen mee om in een aantal gevallen aan dergelijke verzoeken te voldoen.
Voorwaarde is uiteraard wel dat de oorspronkelijk auteur van de foto in kwestie
akkoord gaat met een dergelijke verstrekking en dat het verhaal-, of de situatie
achter het verzoek redelijk is en de indiener ervan betrouwbaar overkomt.
In een verzoek dat éne Jeroen ter H. uit Rijssen op 8 juni 2011 aan
mij richtte, ontbraken die aspecten volledig. Net als ieder ander kreeg hij van
mij per ommegaande bericht terug, waarop een mailwisseling volgde die verder voor
zichzelf spreekt...
-----
Beste, Cor de Rijker
we hebben een vraag aan u. in 1989 is er de documentaire op TV geweest van 'de
Langste reizigerstrein ter wereld'. dit hebben we ooit zelf eens opgenomen op
VHS cassette of gekocht dat weten we niet meer. nu is onze vraag zouden we hier
een DVD van mogen maken en tevens mogen verkopen? wij maken particuliere DVD's
(we zijn geen bedrijf maar doen dit als hobby). we verkopen meestal de DVD's
weer door via bijvoorbeeld marktplaats of andere tweedehands sites nu hebben we
zelf al verschillende dvd's en we zouden deze er ook graag aan toe willen voegen
maar niet zonder u toestemming tevragen. ook zit er extra beeldmateriaal op die
we hebben kunnen krijgen van iemand die dit ook weer zelf heeft gefilmd in 1989
en het ons heeft gegeven voor een kleine vergoeding. nu wil ik u om toestemming
vragen en is de vraag gaat u akkoord? eerder gaan we niet over tot verkoop van
de DVD's natuurlijk. in de bijlage een voorproef van
de DVD hoes waar foto's van u zijn gebruikt. zodra de dvd's klaar zijn
krijgt de copryght er ook één dus in dit geval u.
ik hoor het graag spoedig van u.
vriendelijke groet, J. ter H.
-----
Geachte heer J. ter H.,
Leuk verzonnen, maar.... copyrights van de op de cover gebruikte foto's liggen
stuk voor stuk bij mij (zie het copyright op de site www.feijenoordsemeesters.nl!!!).
De rechten van de videobeelden zijn bovendien nog altijd in handen van de
producer van destijds; televisieproducent Bart Bijsterveld (Bizzy B. Producties
B.V.). Normaal gesproken doe ik meestal niet zo moeilijk wanneer anderen (met
daarbij een nadrukkelijke bronvermelding) materiaal van mijn site gebruiken. In
dit geval meen ik echter een ernstig voorbehoud te moeten maken. De wijze waarop
u op voorhand met andermans rechten meent om te kunnen gaan, schiet mij toch wel
een beetje in het verkeerde keelgat. Schending van de genoemde rechten zullen
derhalve in dit geval beslist tot juridische stappen leiden, temeer omdat ik
vind dat de vele uren die ik belangeloos aan mijn site besteed om anderen te
plezieren, niet mogen leiden tot het financieel gewin van buitenstaanders!
Groeten, Cor de Rijke
-----
Akkoord, dan gaat het gewoon niet
door. het was ook maar een voorbeeld. de foto's blijven alleen op mijn pc staan
voor eigen gebruik. ik dacht echt dat u de copryght had en als ik het netjes
over zal mailen
het echter mij geen problemen zou opleveren.
vriendelijke groet, J. ter H.
-----
Nog geen dag later komt de heer Ter H. hierop terug...
-----
Cor, ik zou graag toch even je
reactie willen na mijn mail van gisteren. zo heb ik het echt niet gewild en wil
het dus oplossen. eventueel kan ik u naam vermelden bij de foto's net zoals dit
gebeurd bij het extra film materiaal. sorry dat ik u niet eerst heb gemailt voor
toestemming maar ik wou eerst een proef cover hebben
en die u doormailen. ik ga morgen ook
contact opnemen met Bizzy B. Producties B.V.). (Bart Bijsterveld) over het
eventueel maken van een DVD over de produktie van toen.
graag zou ik u reactie
willen hebben.
vriendelijke groet, J. ter H.
-----
Dag J.,
Helaas heb ik reden om bij mijn ingenomen standpunt te blijven. Natuurlijk kun
je contact opnemen met Bart Bijsterveld, maar vergeet niet dat er op beelden ook
nog een zogenaamd portretrecht rust. Niet alleen van mij overigens; ook van
collega Arie Wander. Voor wat betreft het laatste sta ik niet toe dat
foto/videomateriaal van mij en over mij commercieel geëxploiteerd wordt. Ik hoop
dat de ernst van dit geheel met deze uitleg tot je doordringt...
Groeten, Cor de Rijke
-----
Cor, ik snap het ook allemaal wel. wel zit
ik nu met het volgende probleem. Bart gaat wel akkoord om er een DVD produktie
van temaken en hebben zo afgesproken om de kosten per exemplaar te delen. jouw
foto's zijn intussen verwijderd van de coder
en
ga ik opzoek naar mensen die ze wel willen afstaan. o ja nog even het
volgende je zult ook wel nooit iemand in de cabine mee nemen omdat je bang bent
dat je dan op de film komt. ik heb altijd veel bewondering voor machinisten en
conducteurs maar de twentse machinisten en conducteurs blijven de
vriendelijkste. vorige week stond ik te filmen rond Breda voor een mooie film
verslag over treinen maar wat heb je daar vervelende conducteurs en machinisten.
machinisten doen het rolgordijn naar beneden omdat ze bang zijn gefilmd teworden
en conducteurs zijn niet vriendelijk tegenover klanten altijd zijn ze aan het
snouwen als mensen ze bijvoorbeeld bij werkzaamheden de borden niet helemaal
snappen terwijl jullie hier speciaal voor worden opgeleid. dit wou ik even kwijt
en vindt het erg jammer jullie twee hadden heel erg beroemd zo kunnen worden en
zo had dit een eer betoon nog kunnen zijn aan de prachtige 1607 (Vlissingen).
ook had ik met jullie ook weer de kosten kunnen delen. ik zal Bart ook even
inlichten dan moet je dit met hem maar uitvechten niet met mij graag.
Hartelijke groeten, J.
ter H.
-----
Beste J.,
Ik geef je hierbij nogmaals te kennen dat ik geen toestemming verleen om de
bedoelde beelden van mij uit te brengen. Meen ik trouwens te ontdekken dat in de
tekst van je laatste mail je ware aard naar boven komt?
Overigens wel bedankt voor het nieuwe item op 'Feijenoordsemeesters'! Ik ga er
zomaar van uit dat je het in dit geval helemaal niet erg vind dat ik je naam ook
even openbaar maak...
Groeten, Cor de Rijke
-----
Nou, wat een taalgebruik zeg! Kennelijk dacht deze zich vroom
voordoende J. ter H. uit Rijssen dat hij
zich dit via het anonieme (?) Internet wel kon permitteren. Jammer, want wie denk
dat hij met een echte 'Feijenoordse meester' wel even de kachel aan kan maken,
komt bedrogen uit. De persoon in kwestie was door mij namelijk binnen de kortste
keren op Facebook gevonden! En laat ik nu ook nog (een prettig!) contact met televisieproducent Bart Bijsterveld hebben
gehad...
Proost dan maar! Aan de lezers bij deze nog even de vraag om
eventuele LRT-verkoopactiviteiten van
'Softwaren_DVD's_Videobanden Rijssen' op dit gebied
aan mij te melden....
******
Nieuw raccordement in Leusden...
De 'meesterlijk' gemonteerde foto van machinist Vincent Hartogsveld...
Of er geëlektrificeerde straatsporen in Leusden bestaan? Nee hoor, de bewoners
mogen zich wat dat betreft gelukkig prijzen. De bovenstaande foto, die in het
blad 'Koppeling' van juni 2011 stond, is dan ook helemaal nep! Machinist Vincent
Hartogsveld zag kans om dit leuke detail in de omgevingbeelden van Google
Streetview te monteren (goed gedaan jochie!!!). 'Een loc 1607', schreven ze er
in de personeelskrant bij. Nou, daar zullen we dan maar 'Dè 1607' van maken,
temeer omdat de Webgigant de foto van Vincent overnam. Nu nog even het adres van
deze site erbij en we zijn compleet...
******
Jeroen's dromen...
Een aantal mensen die de site 'Feijenoordsemeesters' bezoeken, doen dat omdat ze
op de één of andere manier goede herinneringen aan de 2e Rosestraat hebben. Neem
nu bijvoorbeeld Jeroen Breedijk. Nadat de zoveelste foto van de Rosebrug en de
bijbehorende spoorwegovergang verscheen, kòn hij niet anders dan reageren. Wat
wil je ook wanneer je bijna 24 jaar lang met je ouders aan de Oranjeboomstraat
hebt gewoond en dus van kleins af aan bent opgegroeid met depot Feijenoord.
Jeroen's herinneringen gaan overigens terug tot op 6- à 7-jarige leeftijd.
Regelmatig passeerde het gezin, op weg naar de 'Laan' of de markt op het
Afrikaanderplein, de overweg bij het depot. Soms deden ze dat rennend, vooral
wanneer er een trein in zicht was en de wachter de slagbomen alvast dreigend een
stukje voor hun neus liet zakken. De kleine Jeroen begreep aanvankelijk niet
helemaal de bedoeling van dat alles, maar nadat hij er bij z'n moeder eens op
aangedrongen had, dat hij wilde zien wat er nu eigenlijk gebeurde, was dat
voortaan anders. Wat duurde dat een tijd zeg! En wat boeide het schouwspel
hem...(tot ongenoegen van zijn moeder!). Alleen die geheimzinnig aandoende man
in 'Post-K' vond hij maar niets!!! Sindsdien wilde Jeroen, overweg open of
dicht, daarom voortaan liever de brug over. Hierdoor ontstond uiteindelijk zijn
passie voor treinen. Als hij later groot was, wilde hij dit ook!
Foto (collectie Jeroen Breedijk): Als je nu maar lef had, kon je
misschien wel eens dit geluk hebben...
In de vrije uurtjes of in vakanties was hij zodoende bijna
altijd te vinden op de Rosebrug. Gewoon om naar het rangeren te kijken en te dromen
over later. Totdat hij op een zekere (hij wilde toch eens een stapje verder
gaan) zaterdagochtend (ergens in '91 of '92) besloot de stoute schoenen aan te
trekken en naar het machinistenverblijf te gaan. Eenmaal binnen stelde hij de
vraag of hij misschien een keer mee mocht... Jammer genoeg leek het antwoord op
'een kluitje in het riet'. Later moest hij nog maar eens een keer terug komen.
Dat deed Jeroen natuurlijk..., en met succes! Voor het eerst in zijn jonge leven
mocht hij een 2200 van binnen te zien. Wat een machtig ding! Of hij een stukje
mocht rijden? Jazeker, alleen kwam hij niet ver. 'Ik schrok me wezenloos van
de dodenman die spontaan ging blazen. Wat een herrie! Ik was gelijk genezen en
hoefde niet meer'. De machinist (waarin wij duidelijk Aad van Dongen
herkennen) moest er natuurlijk om lachen en stelde voor om dan maar op zo'n
nieuwe loc 6400 te gaan kijken. De vader van Jeroen schoot daarvan wat plaatjes
(natuurlijk vanaf de inmiddels legendarische Rosebrug!).
Foto (collectie Jeroen Breedijk): De
Feijenoorder Aad(je) van Dongen geeft tekst en uitleg aan de jeugdige Jeroen
Breedijk. Van het feit dat ze uiteindelijk collegae zullen worden, heeft nog
niemand weet...
Zo verstreken de jaren. Depot Feijenoord begon alsmaar kleiner
te worden en uiteindelijk bleef alleen de werkplaats over. Desondanks bleef de
omgeving trekken. De liberalisatie van de spoorwegbranche zou Jeroen later op
vrijwel dezelfde plek een kans bieden om zijn droom te verwezenlijken. Bij
Shortlines startte hij zijn carrière. Jeroen Breedijk is tegenwoordig machinist
bij ERS Railways.
******
Diefstal in de werkplaats
(door Peter Bakx)
Muizen waren in de
werkplaats geen abnormaal verschijnsel. In de machinistenkamer huisde er
onder het keukenblok zelfs ééntje (had ik dat al eens verteld?) die
luisterde naar de naam 'Speedy conzalez'. Vooral 's nachts, en zeker wanneer
de aanwezige machinisten daaraan meehielpen door de inzet van een stukje
broodbeleg (kaas), kwam het diertje nogal eens tevoorschijn. Bij het tonen
van een dergelijk lef kon Speedy steevast rekenen op een enthousiast
applaus. De muis (of was het een hele familie?) kon zich op die manier
verzekeren van een lang en gelukkig bestaan. Zelfs de weldoorvoede rayonpoes
(Rapo) stoorde zich niet aan de kleine viervoeter, maar ook niet aan de
aanwezige ratten, die bij het personeel op veel minder sympathie konden
rekenen.
Zo had Ed van Straten zo'n beest eens met een schep de
staart afgestoken en blies René Brons bij het verdrijven van een rat bijkans
de werkplaats op. Hij had, toen hij de rat in een oude afvoerpijp zag
vluchten, vlug een laskar gepakt om de afvoerpijp met acetyleen te kunnen
vullen. Vervolgens hield hij er 'n vlammetje bij en... Nou, je raadt het al
hè. Een enorme knal deed het gebouw in al zijn grondvesten schudden. Of
daarbij de rat of René harder schrok weet ik niet... Hij zag in ieder geval
erg 'pipjes' (René dus!).
En nog even over de muizen gesproken. Ik was een keer
in de 'kijkgrijp' toen ik daar een muis zag wegglippen. Thuis had ik nog
ergens een muizenklem liggen, wist ik. Die heb ik toen de volgende dag
meegenomen (natuurlijk allemaal voor de hygiëne en het welzijn van mijn
collega's). Tja, en waar zou je zo'n klem dan het beste kunnen plaatsen? In
mijn naïviteit dacht ik dat, helemaal bovenin de 'kijk-grijp-kast', in het
vakje met de slangklemmen, wel een geschikte plek zou zijn... Zo gezegd, zo
gedaan. Af en toe ging ik kijken of er al wat in zat. Zo ging dat een paar
dagen, maar daarna was tot mijn verbazing ineens de klem verdwenen.Hoe was
het mogelijk! Diefstal?!
Een klein half
uurtje later loopt er een collega voor mij uit met een opvallend gestrekte
vinger, met daaromheen een grote pleister. 'Hé ... (ik zal zijn naam niet
noemen), heb jij soms naar een slangklem gezocht?' Hij draait zich om en
zegt: 'zo, nu weet ik genoeg...'.
Ik hem uitleggen dat ik die klem geplaatst had voor de
hygiëne en welzijn van collega's, maar daar wilde hij niet aan. Ik heb de
klem nooit meer terug gekregen. Hoe vind je nou zoiets? Doe je iets in het
algemeen belang, wordt je vervolgens nog bestolen ook... De schurk! Weet je,
hij mocht zich gelukkig prijzen dat ik een mild mens ben en daarom bij
niemand aangifte heb gedaan.
******
Feijenoordse sneeuwpret in 2010
Tja, dan sta je (op een herfstdag in december 2010) samen met
een andere collega ineens midden in de gevolgen van een wisselstoring. Maar
liefst 5 uur wachten op het Stadion was het gevolg. Wat doe je dan? Je schiet
wat plaatjes, en als dat begint te vervelen, dan ga je wat anders doen...
Foto's (Ed van Hengel): Even bijkomen langs het perron... Van
ontdooien is er echter (nog) geen sprake. De samengepakte ijsklompen aan en onder het
materieel (èn op het perron) zullen alleen nog maar in omvang toenemen.
Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!
Foto's (Ruben Klarenbeek): Betrapt! Ed van Hengel, machinist bij Hispeed
in Rotterdam, bouwt samen met Hans Lieman (de leerling van de fotograaf) stevig door. Wanneer
de treinen weer gaan rijden, moeten immers ook de beide poppen af zijn. Aan
persoonlijke inzet mankeert het de heren niet! O ja, wil iemand, als het straks gaat dooien,
de sjaal van Ed meenemen? Beweeg de
muisaanwijzer naar de foto toe!
Op tweede Kerstdag bleek Ed van Hengel nog niet helemaal bekomen
te zijn van zijn sneeuwpoppen. Onder het mom van: 'Als je moet werken met Kerst,
kun je het maar beter leuk en gezellig maken', paste hij de Traxx (NMBS 2838) waarop hij
dienst deed een beetje aan. Sneeuw uit een spuitbus en de van huis meegenomen
blauwe 'twinkelverlichting' waren voldoende voor een feestelijke uitstraling,
waarvan ook de 'buitenwacht' kon meegenieten...
******
Mislukte groepsfoto's
uit de 80'er jaren...
Ik was meestal 'n beetje (te) speels. Tijdens een be(ver)oordelings
gesprek zei de toenmalige baas (ik heb nooit 'n grotere wolf in
schaapskleren ontmoet) eens: 'Er zijn mensen die zijn vroeg volwassen, er
zijn mensen die zijn laat volwassen, en er zijn mensen die worden nóóit
volwassen.' Hij wilde mij hiermee een sneer uitdelen, maar ik vatte het eerder
als een compliment op ('n saaie ouwe lul worden kon immers altijd nog). Ik was steeds op zoek naar 'n beetje leven in de brouwerij. Zo vond ik in mijn kleerkastje eens
een paar rotjes die waren
overgebleven van de oud en nieuwviering. Daar moest iets mee te doen zijn...
Foto's (Peter Bakx): Slachtoffers voor de gewraakte
groepsfoto... Van links naar rechts zien we Ed van Straten (met aansteker), Ham de Grauw, Rudy Stijlaart,
Sjaak Vermeulen, Fred Boers, 'Sjac' Nouws (die van ellende uiteindelijk maar
machinist werd) en nog een stageloper. Beweeg de
muisaanwijzer naar de foto toe!
De jongens van de goederenwagens hadden een vuilnisbak staan die gevuld
was met grafietpoeder (ik had daar al eerder schik mee gehad, maar dat
verklap ik niet, want ik ben bang dat er dan alsnog wraakacties komen). Maar
goed, ik kreeg een idee en vulde een papieren zak met grafietpoeder, waar ik
vervolgens een rotje in stopte. Buiten de werkplaats zette ik de zak op de
bufferbalk van een 'Sik' en stak het rotje aan. Het resultaat was
ongelooflijk. Een enorme roetzwarte wolk was het gevolg. Prachtig!!! Ik haalde mijn collega Ed van Straten erbij en toonde hem mijn
uitvinding. Hij vond het natuurlijk ook prachtig...
Ik zei: 'Morgen breng ik mijn fototoestel mee en dan maken we
een
groepsfoto. En jij steekt het rotje aan!' Bij alleen al de gedachte aan al
die roetzwarte gezichten, die het gevolg van onze zorgvuldig in scène
gezette ontploffing zouden zijn, hadden we ongelooflijk
veel schik. Ik zei: 'Al slaan ze me dood, dan sterf ik nog met een big smile...'
De volgende dag had ik mijn fototoestel meegenomen en de zak
grafietpoeder stiekem in de koelluchtgeleider van 'n voor de deur
geparkeerd 600'tje geplaatst. Nu nog even wat collega's verzamelen voor de groepsfoto...
Op de gemaakte foto is te zien dat Ed het rotje met zijn
peuk aansteekt. Maar.... helaas, het resultaat was verwaarloosbaar?! Een
zachte plof, en 'n minuscuul
wolkje grafiet. Oh, wat jammer nou. Ik dacht dat het rotje niet goed gewerkt had, dus maakten wij het plan
om het nog eens te proberen met andere collega's. Enkele dagen later was dat zover, maar ook nu was het resultaat
nihil. Hoe dat kon? Doordat de papieren zak rondom afgesloten
was door de luchtgeleider, kon deze niet verpulveren. Het rotje smoorde dus
in de poeder. Zonde, want anders waren de foto's vel malen mooier geweest.
Wellicht had ik dat zelf niet meer meegemaakt...., maar toch!
Foto (Peter Bakx): Ook de volgende
fotosessies gaven niet het gewenste resultaat! In tegenstelling tot wat
eigenlijk de bedoeling was, kwamen daardoor ook de collegae Willem Vos, Frans van de Werf, Hans Morré,
Nico van Dorst, Marcel van Steenbergen, Joop van Leeuwen en Ben van de
Klundert goed herkenbaar in beeld. Ed van Straten staat alleen op de eerste
foto (met aansteker). Op de tweede opname is uiterst links slechts zijn arm
zichtbaar... Beweeg de
muisaanwijzer naar de foto toe!
(Met dank
aan Peter Bakx)
******
Speelkwartier
op het depot...
In de lege uurtjes kon je opgezadeld worden met
allerlei karweitjes van huishoudelijke aard. Wanneer dat zo uitkwam hoorde ook
het wassen van de dienstauto's daarbij. Aandringen op dàt soort klusjes was
over het algemeen niet nodig. De brandslang onder de trap in de werkplaats was
immers een geliefd gereedschap. Maar
ook berucht, want bij goed weer was het waterballet dat volgde min of meer voorspelbaar...
Zoals altijd begon het wassen van de Mercedes-bus van
de werkplaats serieus. Voor de afloop zou niemand echter instaan. Ook de baas
niet, want die zorgde wel dat hij zogenaamd niets
zag! Pesten, intimidatie, of hoe dat tegenwoordig ook heten mag, was
in de zomer van 1991 dan ook
nog geen officieel begrip. Voor de Mw'er
Frans van de Werf
bestaat er dus geen enkele belemmering om zijn collega
Jac Nouws (tegenwoordig machinist) eens even lekker tot op de onderbroek kleddernat te
spuiten. Nou ja, met de auto konden de jongens in ieder geval weer goed voor de
dag komen. O ja, over de lichtgele lak kunnen we nog kwijt dat deze niet
standaard leverbaar was. Alsof het niet op kon, werden vroeger alle door NS
bestelde auto's voor de aflevering in deze kleur gespoten.
(Foto's Peter Bakx.)
******
Jong geleerd, is oud gedaan!
Foto's (Cor de Rijke): Deze duimelot maakte dat helemaal waar...,
want op 14 september 2010
slaagde hij na lange tijd eindelijk voor zijn laatste praktijkexamen. Daarmee verwierf hij
zich de felbegeerde beroepstitel van 'machinist VB (volledig bevoegd!)'.
Bijzonder? Dat dacht ik wel! Deze kersverse 'meester' is namelijk heel toevallig
ook nog eens mijn zoon. Van tijd tot tijd zat hij dus als leerling bij zijn
vader 'op de bok'. Dat ik daarop apetrots ben, mag iedereen nu wel weten. Nou
Jeroen, namens mij, de Dordtse mentorengroep en heel veel andere 'Feijenoordse
meesters'
veel veilige treinkilometers toegewenst (hopelijk vind je het niet erg dat je zo
herkenbaar in beeld komt).
Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!
Filmpje van
een winterse praktijkdag...
******
Hoe je een verhaal
schrijft...
Foto collectie Chris van Langerak.
Dat er aan oude foto's vaak geen concreet verhaal kleeft, is
voor mij geen reden om ze niet op 'Feijenoordse meesters' te plaatsen. Deze goed
bewaarde gelegenheidsfoto uit 1952 is daarvan een mooi voorbeeld. Enige
toelichting kon inzender Chris van Langerak helaas niet geven, maar gezien het
jaartal waarin de fotograaf moest komen opdraven, had de sessie mogelijk te
maken met nieuw af te leveren NS-materieel. De firma HEEMAF nam hier, als één van
de vroegere huisleveranciers, in ieder geval wèl een prominente plaats in. Chris
kreeg de foto ooit van zijn vader Piet van Langerak. Deze staat overigens ook op
deze foto. Chris schrijft daarover: ' De man met de hoed rechts is voor mij
onbekend, maar de vierde man naar links (inclusief de man met de hoed) is mijn
vader Piet van Langerak. De zevende man is Toon van Ree, die rust met zijn
handen op de stoel van Rotterdammer Otto de Gouw?, of Grouw?, (de 'o' kan ook
een 'a' zijn). Tussen mijn vader en Toon van Ree zie je het hoofd van Jan
Kampman, όόk al een Rotterdammer. Zo zie je maar weer..., toch weer
een toelichting met mogelijk aanknopingspunten voor een vervolg op dit epistel.
We hoopten dat iemand ons wijzer kon maken. En dat laatste gebeurde ook...
Machinist Bertus Kers uit Enschede kwam al snel met de tip dat
dit samenzijn wellicht verband gehad kon hebben met de aflevering van de nieuwe
locserie 1200. Om zijn bewering te staven voegde hij een artikel uit 'de
HEEMAF-Post' van 24 december 1951 toe. Of Bertus de spijker op de kop slaat? We
wachten de reacties maar weer af...
******
Dink's column...
Dink de Witte is een 'Feijenoordse meester' die
maar heel kort 'Feijenoordse meester' was. Nog voordat hij zijn DERL-opleiding
goed en wel had afgerond, was hij alweer vertrokken. Een aanbod voor een betere
baan, heette de reden te zijn. Maar zoals dat wel meer gebeurt, was ook deze
keer het gras bij de buren groener. Dink kwam dus na verloop van tijd weer terug
bij het spoor. Naar NS/Reizigers deze keer, waar ik hem wederom als leerling
begroette. 't Is alweer even geleden, want tegenwoordig is Dink net als ik
mentor. Zijn belevenissen als zodanig deelt hij altijd trouw. Meer dan dat
eigenlijk... Geregeld ontvangen zijn naaste collegae foto's van spoorse en 'bijna-spoorse'
onderwerpen met daarbij meestal een columnachtig verhaal. Sommige mensen lijken
nu eenmaal altijd net even meer te zien dan anderen. Dink is er daar één van...
Ijoor...
daar lag 'ie
dan, helemaal verlaten in de onbemande cabine van de 2200 en was net
aangekomen in Breda. Gelukkig kwam hij daar een zorgzame machinist tegen.
Die heeft hem wat moed ingesproken en zijn leven weer op de rails (!) gezet.
Terwijl hij vanuit mijn rugzak steeds de wijde wereld in keek, werd 'ie
steeds aangesproken met Ijoor. Ik was heel verbaasd over het feit dat zoveel
mensen van zijn bestaan afwisten. Ijoor schijnt normaal gesproken in de
buurt te wonen van Winnie de Poeh. Juist ja, die... Maar goed, Ijoor was
voor mij een totaal onbekende en toch nam ik het besluit om voor hem te gaan
zorgen. Omdat ik niet wist in wat voor staat Ijoor zich bevond, is hij bij
mij thuis meteen in de wasmachine gegaan. Het ging niet geheel vrijwillig,
maar zoals je op de foto wel kan zien hij is er lekker van opgeknapt. En aan
zijn smile te zien heeft hij het niet eens erg gevonden. Nu wordt het tijd
dat wij samen avonturen gaan beleven. Van onze spoorse belevenissen zal ik
jullie (tot aan de winterslaap) op de hoogte houden.
Groet Ijoor en
Dink!
Lees verder...
******
Over fotorechten en zo...
Op wat aantekeningen op de achterkant van een
foto kun je beter niet zomaar blindvaren; ook niet wanneer een opname, zoals
deze, ‘via-via’ in een vergeelde enveloppe uit een nalatenschap in je bezit
komt. Lange tijd kon ik er niet veel mee. De stoomloc in beeld was weliswaar
overduidelijk de 23023 van de SSN en in de machinisten herkende ik meteen de
‘oud-Feijenoorders’ Cor Jongenengel en Koos Snel. Ondanks dat was er echter geen
direct raakvlak met een pagina of artikel op de site. Ongebruikt bleef de
enveloppe zo een aantal jaren in de la liggen, totdat de filmmaker
Koen Lerink
zich meldde. Voor de film ‘Noorderspoor’ zocht hij sponsors en in de
veronderstelling dat de man die ooit de 23023 fotografeerde reeds lang overleden
was, plaatste ik bij de foto
het volgende onderschrift:
‘Foto (C.
Visser): Welke museummaatschappij uiteindelijk zijn medewerking aan Koen's film
zal verlenen is nog niet bekend, maar de 23023 van de
Stoomstichting Nederland zou niet misstaan. Volgens de
aantekeningen op de achterzijde van deze foto (die uit een nalatenschap via de
Dordtse machinist Ton Lubbers in mijn bezit kwam) mogen geloven, zou ze hier
ergens op Rotterdam C.S. moeten rijden. In ieder geval waren de 'Feijenoordse
meesters' in het machinistenhuis voor mij beter herkenbaar: Cor Jongenengel (al
vele jaren met pensioen) en toenmalig leerling (stoker) Koos Snel...’
Een scan van de bewuste foto stelde ik in hoge resolutie ter beschikking voor promotiedoeleinden… Mooi? Ja, nee
dus! Binnen een dag kwam er namelijk de volgende reactie binnen…
'Hoi Cor,
Bij de foto van de
23 023 in de rubriek ‘nieuw’ kan ik nog wel wat gegevens aanleveren. Jij vraagt je af
‘waar in hemelsnaam op Rotterdam CS is de foto gemaakt’, want ik snap dat jij
als ervaren mcn dit soort plekken met de ogen dicht kunt aanwijzen. Nou Cor, er
mankeert echt niets aan jouw vakkennis; de foto is dus ook niet gemaakt op Rotterdam, maar in Roosendaal. Om precies te zijn aan de ‘Belgische zijde’
en wel op 8 oktober
1978. Inderdaad stonden Cor Jongenengel en Koos Snel die dag op de voetplaat.
Als bijlage ontvang je hierbij het origineel en een kleurenexemplaar uit
dezelfde serie (een paar seconden eerder of later genomen). De zwart-witfoto is
vermoedelijk zonder ‘copyright’ in omloop gekomen toen ik in de
begintijd voor de SSN op stap ging met een verkoopstand om leden te winnen (samen met Harry
Hoekstra, Dhr. Cupery en anderen). Ik drukte dan, pakweg, 100 foto’s af in mijn
donkere kamer en verkocht die met winst. De opbrengst was natuurlijk voor de SSN.
Deze foto’s zullen dan wel in diverse schoenendozen terecht zijn gekomen en
daarna zelfs in nalatenschappen, dus…
Beweeg de muisaanwijzer naar de foto toe!
De zwart-wit
foto’s van de site en die ik stuurde verschillen wat in 'zwarting', Ik weet
bijna zeker dat jij een 10 x 15 afdruk hebt gekregen (mispoes! 23x16 dus?), want
daar heb ik er veel van afgedrukt. Handwerk; soms wat lichter, soms wat
donkerder. Ik kocht 100 vel fotopapier voor ongeveer 15 gulden en vroeg op
beurzen 1 gulden. Ontwikkelkosten rekende ik niet. Er resteerde zodoende 85 cent
per foto voor de SSN.
Albert Sas'
Ondanks het feit dat Albert vele schitterende
foto’s voor de site leverde en ik daardoor geregeld contact met hem heb, wist ik
niet of ik me nu diep moest schamen, of in schaterlachen uit moet barsten... We
kozen voor het laatste. Het was dan ook wel een bak. Als enige echte maker van
de foto’s krijgt Albert wel alsnog de eer die hem toekomt. De foto’s mogen
trouwens van Albert op de site blijven staan en ook voor de promotie van de film
gebruikt worden… Eind goed, al goed!
Foto (Albert Sas): Loc SSN 23023
met de mannen van het eerste uur op Rotterdam. De man in het bruin-grijze pak is Harry
Hoekstra.
******
De SS Rotterdam gaat open!
Eind 2009 kregen de bezoekers van deze site de kans om
in te schrijven voor de zogenaamde try-outs op de SS Rotterdam. Een massale
reactie volgde en zorgde ervoor dat er een grote schare spoorwegpersoneel aan
boord belandde. De organisatie begreep daar aanvankelijk helemaal niets van.
Vooral niet toen een stel Amsterdamse NS'ers (die kijken dus ook op 'feijenoordse
meesters') in een onvervalst accent vertelde
dat zij hier vroeger wel op de kade gerangeerd hadden. We hebben wat dat betreft wѐl het één en ander uit te leggen gehad! Maar goed, getuige de onderstaande
nieuwsbrief hebben het schip en de installaties alle beproevingen goed
doorstaan. Bij deze een bedankje aan het adres van alle opvarenden!
******
Kijfhoek bij de tijd!
Foto met dank aan Bertus Kers.
In Rotterdam lopen ze niet achter, vooral niet
in de Kijfhoek! Dat stond te lezen op de voorpagina van de Koppeling van 2
december 1977. De gebezigde tekst werd daarbij benadrukt door een foto met
daarop een grote klok, die voor de verandering niet naast de rails stond, maar
er tussenin! Ja ja, Kijfhoek bij de tijd... De werkelijkheid was dat dit soort
klokken op de Kijfhoek nimmer het juiste uur hebben aangegeven. Niet dat iemand
daarmee zat, want treinen op Kijfhoek vertrokken nooit eerder dan wanneer ze
klaar waren...
******
Feijenoordse nachten
Tijdens de nachtdienst kon het gebeuren dat je
met een losse kar een poosje stond te wachten voor het armsein van ‘Post-K’ Ook
de wachter had zo nu en dan zijn loopje nodig en een wandeling naar de
machinistenkamer / technisch medewerker duurde niet te lang. Kopje koffie,
kletspraatje, misschien een krantje en dan weer retour. Zo ging dat jarenlang
goed, totdat de videorecorder zijn intrede had gedaan en machinisten hun V2000-,
Betamax- of VHS-aanwinst meebrachten naar het depot. Zeg nu zelf, Wat is er
plezieriger om na het blinkend poetsen van de heilige koe, het klaverjassen en
het lezen van de boeken uit de bibliotheek, ook nog eens lekker een videootje te
bekijken… Moest allemaal kunnen, nietwaar?
Maar toen ik op een zekere nacht een extra
tankslag naar Feijenoord moest maken, duurde het allemaal wel erg lang. Nadat ik
bij de Tweede Rosestraat voor de ‘rooie’ was gelopen, had ik eerst een poosje
afgewacht. Slaperig had ik voor mij uit gekeken, totdat mij ineens opviel dat
het achter de ramen van de kleine post wel erg rustig was. Overdag zou een
machinist onder dergelijke omstandigheden een keer ‘gefloten’ hebben. De stilte
van de nacht weerhield mij daar echter van. Van de kar af dan maar!
Foto Rob van der Rest (een beetje 'bewerkt' door de
webmaster).
Dichterbij gekomen bleek er inderdaad niemand te
zijn. Empty! Leeg! Doorlopen dus naar het hok… En ja hoor! Onderuitgezakt en
verstopt in de groep bleek de wachter zich prima te vermaken. Mijn binnenkomst
was nog niet eens opgevallen... Pas toen ik een brul, gevolgd door een flinke
‘knoop’ door het vertrek had laten galmen (niets voor mij, maar ik kon het niet
laten), veerde het hele gevolg op alsof er een militair commando gegeven was. De
zich hevig verontschuldigende wachter haastte zich daarop terug naar zijn
werkplek. Ziezo, dàt zou hij voorlopig wel uit zijn hoofd laten! Het officieel
rapporteren, met disciplinaire maatregelen als gevolg, zou niet nodig zijn. Daar
deden we sowieso liever niet aan. Problemen kun je immers beter zelf oplossen…
(Stephen Vrijmoet)
******
Samen met
Ton Pupella en Ruud Schriel kwam ik
naar Feijenoord in januari 1987. Ton
en ik werkten kort daarvoor nog buiten NS. Ruud was een voormalig rangeerder
uit Hoek van Holland. Eerder hadden we gezamenlijk te Rtd de RELT-cursus
afgerond en nu was het tijd voor de DERL-cursus. Dat betekende in ons geval
zo'n acht maanden heen en weer reizen tussen de Watergraafsmeer en het
Rotterdamse
voor het theoretische gedeelte. Meer dan de helft van de cursisten kwam namelijk uit
de omgeving van
Amsterdam. Feijenoorders en Amsterdammers zaten zodoende bij elkaar in de
klas... Het combineren van die twee Werelden moet destijds voor cursusleider was Rob van Kampen
niet de meest gemakkelijke opgave geweest zijn. Veel draaide immers om de
associatie tussen Feijenoord en voetbal, en dus Ajax! Maar ach, was het leven in Rtd ook niet compleet anders
dan op Feijenoord? Ik
herinner mij nog de oude machinistenkamer; op het hoekje van de werkplaats
naast het kantoortje van de Technisch Medewerker. Tafelvoetbaltafel,
sjoelbak TV, en het keukenblokje (inclusief muizenhol!) met de grote Animo koffiezetter. Verder stond er
steevast een afwasteiltje met porseleinen koffiekopjes-in-sop. Als je een
bakje koffie wilde, dan spoelde je het kopje vóór gebruik nog even ná onder
de kraan. Op de reizigersstandplaatsen kende ze dat allang niet meer. Daar stond gewoon
een bekerautomaat waar een kwartje in moest. Gezelligheid en vertier was er
in ons verblijf niettemin volop. Om maar eens een paar voorbeelden te
noemen, werd er 's
nachts vaak naar (natuur)video's gekeken en werden er veel
auto's gewassen. Had je geen vierwieler, dan poetste je gewoon je fiets... O
ja, er werd ook altijd iemand aangewezen die verantwoordelijk was voor het
op peil houden van de versgezette koffie.
Foto's (André van den Haak):
De aanwezigheid van koffie was hoe dan ook een voorwaarde om te kunnen
werken. Rijden deed je eveneens van koffiepot naar koffiepot. De
koffiemachines van Animo kwam je dan ook landsbreed tegen.
In de
nadagen van Feijenoord 'verlieten' wij ons oude hok en werden ondergebracht
in het oude rayonkantoor. Daar vond ook ons management (RP), dienstindeler en
kledingmagazijn onderdak.
Op een goede dag zag ik de
ouwe trouwe Animo koffiezetter bovenop de keukenkastjes liggen. Het apparaat
was min of meer uitgebrand. Er was een gewoon huis-, tuin- en keukenapparaat
voor in de plaats gekomen. Dat was kennelijk voor de paar machinisten die nog op Fo
zaten wel voldoende. Alhoewel machinist Jaap Muizer de koffiepot verzorgde,
waren de spullen van de baas. Zij namen daarom ook dergelijke beslissingen. Ik vroeg dus aan Cor van Vloten, één van onze
chefs, of ik het apparaat mee mocht nemen. Hij zei dat het misschien wel
gerepareerd kon worden, maar vroeg niettemin de mening van Theo Domeni. Van
hem hoefde het apparaat niet bewaard te worden. Ik kon het meenemen, mits ik
het niet uit zou stellen. Niet veel later bevond de naar brand stinkende
Animo zich dus achterop mijn fiets. Na inspectie thuis bleek dat het
kunststof waterreservoir was gesmolten door kortsluiting. Ook de oververhittingsbeveiliging was aan vervanging toe. Ik heb die onderdelen bij
van Zwanenburg in het Groot Handelsgebouw aangeschaft. Samen met een
passende glazen kan trouwens, want die zat er ook niet bij. Daarna werd het
ding bij mij thuis in gebruik genomen, waar het nog jarenlang trouwe
diensten heeft bewezen. Pas toen ik in de kringloopwinkel voor 10 Euro een
Bravilor machine tegenkwam, hebben we de Animo terzijde gezet. Zo'n Bravilor
is nu eenmaal zuiniger met stroom en de gemalen koffie... Onze oude Feijenoordse
koffiezetter heb ik echter altijd bewaard, want een ding waaraan zoveel
herinneringen kleven doe je natuurlijk niet weg. Denk bijvoorbeeld eens aan
de straffe bakkies koffie die uit het apparaat kwamen wanneer
Technisch Medewerker Cyril van Jole dienst had. Koffie zetten wilde hij
altijd persé zelf doen, want als een ander dat deed kon het nooit sterk
genoeg zijn. Ach ja, in dat laatste kon niemand hem ongelijk geven...
******
Waalhavenhumor!
Na het
verdwijnen van de klassieke Post kreeg de Waalhaven, in navolging van de Botlek,
een heuse, eigen ‘Treindienstleider-NX-post’. Deze was aanvankelijk gecreëerd in
de gemeenschappelijke opzichtersruimte, maar na de oprichting van ProRail
moesten de werkplekken ineens gescheiden worden. Er werd zodoende een glazen
wand geplaatst, waardoor de Trdl al snel in een soort van vissenkom gewaand
werd. Hoewel niet iedereen van mening was dat deze maatregel de saamhorigheid
zou vergroten, waren er treindienstleiders die zo trots als een pauw waren op
hun nieuwe onderkomen. Daarmee vielen zij niet bepaald in de categorie ‘wij’.
Het kon dan ook bijna niet anders, of er zou iemand het slachtoffer worden van
een stukje merkwaardige ‘Waalhavenhumor’.
Wanneer
een stel ‘lieverdjes van buiten’ voor de schaft in de kantine bijeen is, gebeurt
er het op een gegeven moment het volgende... Eén van de rangeerders zegt via de
intercom tegen de Trdl in de vissenkom: ‘Hé, we hebben hier een fotocamera waar
je een floppy in kan doen’. (Da’s voor die tijd héél modern) ‘Zal ik een paar
foto's van je komen maken? Kun je thuis laten zien waar je werkt en hoe het na
de verbouwing is geworden!’ De beste man glom zowat en na het kammen van zijn
haar maakten de ‘Waalhavenboys’ met veel plezier een uitgebreide reportage.
Vervolgens overhandigden ze de diskette met daarbij de mededeling dat hij nog
wel zelf de foto’s moest laten afdrukken. Dat deed de hogelijk vereerde
treindienstleider natuurlijk graag. Alleen kwam hij wel tot de ontdekking dat er
op de gemaakte foto's slechts zijn schoenen, onderbenen en knieën te zien waren…
(Door Rob Mostertman)
******
Fanmail 2009
******
Eigen roem stinkt niet...
Hulpactie na vernieling historische treinstellen in Haarlem
De
museumstichting Haarlem IJmuidense Spoorweg Maatschappij (HIJSM)
worstelde in 2009 met de naweeën van de vernieling - begin dat jaar - van
vier historisch waardevolle treinstellen, vier wagons en een ruim
zeventig jaar oude locomotief. Maar treinmachinisten uit Rotterdam,
verenigd onder de naam 'Feijenoordse Meesters' (zo meldde het Haarlams
Dagblad op 23 maart 2009 tenminste), schoten de HIJSM
te hulp.
Met de inzamelingsactie 'Brengen
scherven geluk?' hoopten zij de stichting wat steun in de rug te geven.
Dat was nodig ook. De schade was zó groot, dat de HIJSM ervoor vreesde niet al het
materieel te kunnen repareren.
Een van de treinstellen, een
bijna vijftig jaar oude 'Rode Duivel', werd mede door onze hulp onder handen
genomen bij een bevriende museumstichting (SHD) in Amersfoort. Martin Peeters
van de HIJSM: ,'Wij zijn de stichting en de Feijenoordse Meesters zeer
erkentelijk. De inzamelingsactie heeft al enkele honderden euro's
opgeleverd. Dat is verre van voldoende, maar elke cent is meegenomen.''
Voor zover bekend, heeft de spoorwegpolitie de vernielers van het HIJSM-materieel niet
achterhaald.
Tot grote ontsteltenis van iedereen, werd in het weekend van 21 op 22 februari
2009 de
Haarlem IJmuidense Spoorwegmaatschappij (HIJSM) zwaar getroffen door vandalisme.
Al het in de Haarlemse sporendriehoek opgestelde historisch materieel werd daarbij
grondig vernield.
Gelukkig hadden gezamenlijke inspanningen resultaat. Vier
maanden nadat het noodlot toesloeg, verkeerde één van de treinstellen weer in dienstvaardige staat.
Daarmee kon echter niet voorkomen worden dat de HIJSM haar activiteiten
uiteindelijk moest staken. De 'U's kwamen in handen van de SHD.
Foto (Edwin Lageweg): Stel 113 tijdens het tanken op 23 juli
2009. Op wat schuifraampjes en de lak na klaar voor de volgende rit...
******
'Op en Neer = Piele Vreugd'
Vooral vroeger stond de 'Spoortaal' bol van de afkortingen.
Nieuwelingen, zoals monteur Peter Bakx op Feijenoord destijds, snapten dan ook
niets van wat er in de vele spoorbrieven geschreven stond. Zelfs documenten
hadden een kenmerk in initialen. Zo kregen je eens per maand een verslag van het
'O.O.', hetgeen stond voor 'Overlegorgaan'. Ja, de verwarring ontstond al vaak
vóór het lezen! Wplc, Tgr, Hmtd, Tmw, ChEp...?
Keer op keer moest ik de notulist
(Jan Rook) om uitleg vragen, schrijft Peter. 't Moest toch mogelijk zijn om in
de verslagen alle voorkomende afkortingen te verklaren? In de bibliotheek in
Utrecht scheen er trouwens wel een dik boek over afkortingen te zijn, maar daar
hadden we in de Wpl. Fo. niets aan.
Foto (Peter Bakx): 'O+N=PV' betekende 'Orde en
Netheid = Persoonlijke Veiligheid'.
Nog zo'n soort 'formule' was op
de muur boven het magazijn in de werkplaats aangebracht. Met grote, ongeveer 30
centimeter, rode letters stond daar 'O+N=PV' (op de foto zie je er nog
net een stukje van tussen de bok en de loc boven de put). Abracadabra, en
alleszins het vragen naar de betekenis waard! Ik vroeg het dus aan Willem van
Gils, nog niet wetende dat je daar nooit een serieus antwoord van kreeg. Oh, zei
Willem, dat betekent 'Op en Neer = Piele Vreugd'. Ja leuk, maar nou wist ik nog
niets. Later heb ik het nogmaals gevraagd aan een serieuzer iemand. De
oplossing: Orde en Netheid = Persoonlijke Veiligheid. Zo werd ik langzaam
steeds (spoor)wijzer...
Iedere week werd er middels advertenties in het
personeelsblad 'De Koppeling' aandacht besteed aan 'Persoonlijke Veiligheid'. De
oude edities van de Arbeidsomstandighedenwet hadden, zeker voor
Spoorwegpersoneel, niet veel om het lijf. Het
bevorderen van arbeidsveiligheid was tot 1980 vooral de zorg van NS zelf.
******
Spoorse humor
‘Spoorse humor’ is altijd van een apart slag geweest. Buitenstaanders zien er
dan ook meestal de lol niet van in. Vandaar dat je je als spoorman onder
bepaalde omstandigheden maar beter in kunt houden. Zo kun je bijvoorbeeld niet
aan een geïrriteerde reiziger vertellen dat de trein, waarover zojuist werd
omgeroepen dat deze een half uur vertraging heeft, voor de wachtende klant toch
altijd op tijd is. Dat muntje valt gewoonweg niet! Ook een geintje dat een
clubje collectief weglerende Feijenoorders uithaalde, pakte verkeerd uit. Op
Bussum-zuid stelden zij aan een oud dametje de vraag of ze zo de juiste weg naar
Hilversum volgden. Met hun 6400 waren ze speciaal voor haar gestopt! Lachen
hoor…, ze kropen zowat over de cabinevloer. De begeleidende tractieopzichter,
een kleine Roosendaler die luisterde naar de naam Ron, schaamde zich daarentegen
kapot voor het feit dat de bejaarde vrouw door onze vraag onbedoeld in ernstige
verwarring raakte.
Een andere volledig uit de hand gelopen grap vond
dichter bij huis plaats. Tijdens nachtelijke proefritten werden in de nieuwe
Barendrechttunnel diverse noodsituaties nagebootst. Machinist Rob Mostertman had
daarvoor een aantal slagen (met een losse e-loc 1600) tussen Lombardijen en
Zwijndrecht op zijn kaartje staan, welke hij samen met een testritleider van
Nedtrain Consultancy (het huidige Lloyds) onder regie van de VL-post Rotterdam
zou uitvoeren. Gelijk al in het begin rezen er problemen, want de door de
Verkeersleiding opgelegde snelheden conflicteerden, in de vorm van remdwang, met
de ATB. Uiteindelijk moest het testprogramma daarom worden aangepast en
doorkruiste de laatste testrit de aanvang van de reizigersdienst. Zo kon het
gebeuren dat de laatste rit met de losse 1600 in het tijdspad van de eerste
stoptrein naar Den Haag belandde en met loeiende ventilatoren pal voor de neus
van een
drietal wachtende reizigers naast het perron van Barendrecht tot stilstand kwam. Zoals verwacht liepen ze gelijk
op de stilstaande locomotief af en klopt één van hen op de cabinedeur. Dan gebeurt er het
volgende:
‘Mogguh’.
‘Bent u niet
iets vergeten?’
Wat dan?
...Eh..., uw
trein.
De machinist
stapt vervolgens uit en kijkt naar achteren: ‘Verdraaid zeg, die staat dan zeker
nog in Dordrecht’.
Niet
leuk!!! Met een rood aanlopend gezicht zegt de man op het perron: Nou, ik
zou niet graag in uw schoenen staan om dat tegen uw baas te zeggen’.
‘Meneer, als
u niets vertelt, doe ik het ook niet’.
Op dat
moment begint de vrouw in het gezelschap met een scheldkanonnade: ‘Het is altijd
wat met die NS! Dan weer te laat en nu weer de trein vergeten?!’
De machinist beseft op dat moment dat zijn grapje
is geëscaleerd en doet dus een poging om uit te leggen wat er speelt. De
omroepinstallatie meldt dan echter al dat de stoptrein op ander spoor arriveert.
Aan de vrouw is dat niet besteed. Ze is zo overstuur geraakt, dat ze het
allemaal niet meer hoort. De twee heren nemen de vrouw daarom mee naar het
andere perron. Wanneer ze even later in de
trein zit, kijkt ze hem nog steeds woedend aan. Haar lippen maken overduidelijk
de beweging die bij de woorden ‘vuile klootzak’ horen… Intussen had de testritleider,
een jongen van misschien net even in de twintig, strak voor zich uit zitten
kijken. Ineens zei hij: ‘Dat je dat durft…’. Och, een grapje moet toch kunnen,
zei de machinist, Néé, hij zag er de humor niet van in…
******
De 'cabriobus'
Het
was op de warme zondagmiddag van 26 juni 2001 dat er op de Rotterdamse stations
werd omgeroepen: ‘Dames en heren…, vanwege een technische storing in de
brandmeldinstallatie van de Willemsspoortunnel is er geen treinverkeer mogelijk
tussen Rotterdam CS en Dordrecht. Reizigers met de bestemmingen (…) wordt
aangeraden òm te reizen via (…) en …’. Via Radio Rijnmond vernam Ben van
Wevering dat bericht ook. Met de ambitie alsof hij ooit nog eens een 'Feijenoordse
meesters-reporter' wilde worden, toog hij op naar de plaats waar het allemaal
gebeurde...
Het verhaal over de witte cijfers op de 1700'n is eigenlijk heel
simpel. De oorspronkelijke (Alsthom) stickers bestaan uit een wit draagvel waar
door middel van zeefdruk een zwarte laag opgelegd wordt. Door
graffitiverwijderingen verdween meestal deze zwarte laag van het witte draagvel.
Tijdens een onderhoudsbeurt werden de witte opschriften (de NS-logo's kenden
hetzelfde euvel) meestal wel weer vernieuwd door goede zwarte, maar door de
grootte van de serie 1700 (80 stuks) en de tijdsintervallen van de
onderhoudsbeurten zou het vervangen van alle witte of gedeeltelijk witte
opschriften lang gaan duren. Tijdens de eerste grote revisie van de 1700'n in
Tilburg, de LT1 in 2004 tot 2007, werd één van de aandachtspunten dan ook het
vernieuwen van de opschriften. Niettemin hebben enkele loc's alle acties weten
te ontglippen en komt een 1700 met witte opschriften ook nu nog wel eens voor.
Dat is dan natuurlijk voor zolang dat duurt. (Met dank aan Olaf Ronteltap voor
de opheldering)
Aangemoedigd door mijn nieuwsgierigheid en het zonnetje besloot ik om maar eens
richting IJsselmonde te fietsen. Daar aangekomen bestond de enige waarneembare
activiteit op het spoor uit een ter hoogte van het Stadion geparkeerde stam Belgische-M4 en ICR-rijtuigen, en een ‘omlopende’ locomotief van het type 1700. Niet al te
spectaculair op zich, hoewel er met die 1700 bij nadere beschouwing toch wel
iets bijzonders aan de hand was. Het laatste cijfer van het nummer 1770 was
namelijk niet ‘zwart’, maar ‘wit’!? Waarom dat was heb ik nooit begrepen en de
vraag knaagt nog altijd. Misschien heeft iemand alsnog een antwoord.
Rotterdam Lombardijen zoals we dat nu nog steeds kennen...
Maar
goed, aangekomen bij Station Lombardijen bleken de zaken zowaar goed geregeld te
zijn. Weliswaar was het probleem op het moment van mijn arriveren al enkele uren
oud, maar de verstreken tijd was nuttig besteed. Tussen Lombardijen en Dordrecht
waren intussen pendeltreinen ingelegd. Verder was er met een witte VW-bus een
heel peloton NS’ers aangevoerd om de reizigers op te vangen. Om de vervolgdienst
van het rijdend personeel te borgen stonden taxi’s gereed en uit de luidsprekers
van het station knalden aan één stuk door de berichten over het vervangende
busvervoer en de ‘extra trams van lijn 20’. Ja, het leek bijna een sprookje,
vooral toen ik zag dat een buitenlands stel, reizend van Antwerpen naar
Schiphol, in een taxi gepropt werd met de mededeling: ‘De rekening is voor ons
hoor…’ Zelfs een aantal ‘notoire mopperkonten’ konden een glimlach niet
onderdrukken bij het zien van de wel heel speciale bus van de firma Milot.
Het particuliere 'Milot Reizen' was in deze tijd één van de
leveranciers van touringcars voor de Spoorwegen. De eerste activiteiten van deze
busonderneming begonnen ooit in de Rotterdamse Slaghekstraat, niet ver van het
depot Feijenoord.
(Foto's en tekst Ben van Wevering)
******
Gespreksdiscipline
In 1995 werden er in het gehele land extra instructiedagen 'gespreksdiscipline'
georganiseerd. De Spoorweg Ongevallenraad besloot destijds tot de noodzaak daarvan,
aangezien uit onderzoek naar een aantal incidenten aan het licht was gekomen dat het
schortte aan de wijze waarop spoorwegpersoneel met veiligheidsberichtgeving
omging. Of het toeval was dat NS/Cargo werd aangewezen om de pilot te gaan
draaien weet ik niet, maar de directie nam de zaak hoog op en
gelastte certificering van alle betrokken instructeurs. De videofilm die bij het
lesprogramma hoorde heb ik, als instructeur van toen, altijd bewaard. Toen ik de
band onlangs tegenkwam en bekeek, oordeelde ik dat het onderwerp
'gespreksdiscipline' door de jaren heen niet minder actueel geworden kon zijn.
Het studiootje van Rob van der Rest had zodoende weer het één en ander te
doen...
'What's in a word' was een video van het Britse Railtrack die
handelt over gespreksdiscipline op het spoor en de mogelijke gevolgen bij het
achterwege blijven daarvan.
Klik hier
voor deel 1
Klik hier
voor deel 2
Klik hier
voor deel 3
Klik hier voor deel 4
******
Mooi rood is
niet lelijk...
Foto (Paul van Duin): De slooplocs 1307 en 1301 op 18-10-2004 te
Rotterdam Noord Goederen. De 1307 ging op 9 juni 1999 defect aan de kant in
Maastricht. Loc 1301 onderging eerder hetzelfde lot op 4 juni 1999.
Eén
van de weinige plaatjes die Paul van Duin ooit op Rotterdam Noord Goederen
maakte, betreft deze foto met daarop de slooploc’s 1307 en 1301. Nadat eerst
zo'n beetje alle 1300'n na hun terzijdestelling op de Watergraafsmeer hadden
gestaan, verhuisden ze later naar de ‘oude loods’ in Roosendaal. Daarvandaan zou
de serie vanaf juni 2004 afgevoerd worden naar sloopbedrijf HKS in de
Amsterdamse Westhaven. Loc 6424 bracht destijds rechtstreeks het eerste konvooi
weg. De rest van de karren werd door ACTS naar Rtng gesleept, om bij gastheer
SSN de compressoren en pantografen veilig te stellen als reserve voor de loc’s
1200 van ACTS.
Dat
de 1307 hier in ‘Cargo-rood’ op de foto staat, zorgde in de
‘spoorwegwereld’ voor de nodige verbazing en vertwijfeling. Er was door NS/Cargo
immers nooit melding gemaakt van een dergelijke actie! Twee jonge ACTS'ers met
humor
lachten echter in hun vuistje. Bij wijze van ludieke grap hadden zij namelijk
één zijkant en één cabine HEMA-rood geverfd. Daarbij was men zo nauwkeurig te werk
gegaan, dat het resultaat nauwelijks onderdeed voor een eventuele professionele
versie. Zelfs het wit maken van het grote NS-logo was men niet vergeten. Wie
toch nog eens goed keek, zag natuurlijk de restanten geel langs de daklijn en
rondom de patrijspoorten in de gangwand. Ook het ontbreken van de officiële
Cargo-kenmerken hielpen de geloofwaardigheid uiteindelijk niet…
******
Een ezel stoot zich in het algemeen...
Gestelde vragen op deze website leveren meestal de juiste antwoorden op. Zo kwam
er vrijwel direct een uitgebreide mailwisseling op gang na een oproep over de
geschiedenis van de Feijenoordse ‘Vollert’. Ook de geplaatste foto van 'de Mol’
was voor een aantal lezers aanleiding om te reageren. De ex-Feijenoorder Giel de
Jong had er zelfs de nodige ervaring mee opgedaan en schrijft:
‘Ik had de vroege
reservedienst op Feijenoord en werd met een 6400 naar Leidschendam gestuurd om
daarvandaan 'de Mol' mee te nemen naar IJsselmonde. Nachtelijke werkzaamheden in
de Willemspoortunnel zouden het doel van de operatie zijn.
Eitje, nietwaar? Ja hoor,
‘tuurlijk! Aangekomen op het werkplaatsterrein bleek de bewuste ‘werkwagen’
netjes bij de Post geparkeerd te staan. ’t Was dus slechts een kwestie van
aankoppelen en remproef nemen. Binnen een handomdraai stond ik klaar om op te
rijden naar het seintje, maar eenmaal in beweging viel mij al snel op dat de
sleep verre van soepel liep. Samen met de rangeerder controleerde ik daarop of
we misschien iets aan de remmen over het hoofd gezien hadden. Tevergeefs, want
we konden niets ontdekken…
Foto (Ben van Wevering):
De bovenstaande opname
(07-08-1997) stamt uit de tijd dat Rotterdam Noord Goederen alleen nog maar gebruikt werd voor het
opstellen van 'Inframaterieel'. Een
bijzonder ogend voertuig uit die categorie was deze zogenaamde 'Mol', waarmee
men in staat was om op eigen kracht inspecties aan bovenleiding, muren en infra
in de nieuwe Willemsspoortunnel uit te voeren.
Gelukkig bracht een
toevallig in de buurt zijnde wagenmeester uitkomst. Hij wist ons te vertellen
dat deze machine was voorzien van een eigen hydraulische aandrijving. Er kon dus
zelfstandig mee gewerkt worden. Oké, dat leek plausibel, maar voor mij nou ook
weer niet aannemelijk genoeg om de extreem zware loop van dit voor mij onbekende
voertuig te verklaren. Het tegen elkaar afwegen van alle inzichten leverde
uiteindelijk op dat de machine al een poosje stil had gestaan en dat de olie in
de bak daardoor misschien een beetje aan de dikke kant was. Doorslaggevend
argument was dat 'men' had laten weten dat het eventueel verzetten geen enkel
probleem vormde… Op pad dus maar met dat ding!
Nu blijft een
machinistengeweten altijd knagen. Het rode sein ter hoogte van de ‘Kleiweg’ was
daarom nu eens geen straf, maar een dankbare gelegenheid voor een extra
controle. Gelukkig bleek er niets loos, hoewel… rook ik nu wat of niet?
Gaandeweg had zich
inderdaad een typische olielucht ontwikkeld en aan het einde van de rit had 'de Mol’ stinkend op het beoogde kopspoor te IJsselmonde gestaan. Nog dezelfde dag
was er een Oostenrijks Opeltje van de fabrikant verschenen om voor de zoveelste
keer de ‘Mol’ te repareren. Achteraf hoorde ik dat de machine slechts stapvoets
verplaatst had mogen worden. Net als bij de DER 500 / 600 hadden voor opzending
in een trein de aandrijfassen ontkoppeld moeten worden. Dat was overduidelijk
niet gebeurd!'
(Giel de Jong)
Marco Verzijl
signaleerde 'de Mol' op 24-01-1997 in Leiden. Vrijwel zeker stond de machine
daar in verband met werkzaamheden in de Schipholtunnel. Details op deze later
ingestuurde foto
bevestigen nogmaals het eerder gedane verhaal.
******
De ‘Halve-zolenlijn’
Uit de
tijd dat een lekke remcilinder nog werd afgestopt met een cent in de leiding, stamt ook
deze anekdote over de ‘Halve-zolenlijn’. Deze spoorverbinding, die officieel de
Langstraatspoorlijn heette, liep van Lage Zwaluwe (langs Hoge Zwaluwe, Made en
Waalwijk) naar Den Bosch en stond in het teken van de daar gevestigde
schoenenindustrie. Ooit zou de nijverheid daar goed gefloreerd hebben, maar na
de Tweede Wereldoorlog kwam, als gevolg van een sterk opkomende buitenlandse
concurrentie, stevig de klad in deze branche. Schoenfabrikanten vonden daarop in
de strijd tegen de malaise uit dat het fiscaal lonend was om per trein op de oneven dagen
linker schoenen naar Italië exporteren en op even dagen de bijbehorende
rechterhelft. Via Maastricht zouden de schoenen weer als paar uit Italië
terugkeren.
(Met dank aan
Jan Odijk)
******
